| جمعه ۰۴ خرداد ۱۳۹۷ الجمعة ۱۰ رمضان ۱۴۳۹ Friday 25 May 2018
نسبت عقلانیت و انقلاب در اندیشه شیعه/ انقلابی که مقابل ظلم می‌ایستد، انقلاب عقلانی است
  • 1397/02/02 11:09
  • 3885
جلال درخشه تشریح کرد:

نسبت عقلانیت و انقلاب در اندیشه شیعه/ انقلابی که مقابل ظلم می‌ایستد، انقلاب عقلانی است

عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق(ع) در نشست «کارکرد نظریه عقلانیت سیاسی در انقلاب اسلامی ایران» با اشاره به اینکه نسبت عقلانیت و انقلاب در اندیشه شیعه پشتواره محکمی دارد، گفت: انقلابی که مقابل ظلم می‌ایستد، انقلاب عقلانی است.
به گزارش خبرنگار دانشجویی و فرهنگی به نقل از ایکنا؛ دهمین نشست از سلسله نشست‌های تخصصی «همایش ملی انقلاب اسلامی در منظومه فکری امام خمینی (ره)، از نظریه تا عمل» با عنوان «کارکرد نظریه عقلانیت سیاسی در انقلاب اسلامی ایران؛ مبتنی بر اندیشه و عمل حکومتی امام خمینی (ره)» به همت پژوهشکده امام خمینی (ره) و انقلاب اسلامی و با همکاری مرکز فرهنگی دانشجویی امام (ره)، ولایت فقیه و انقلاب اسلامی، امروز سه‌شنبه، ۲۸ فروردین‌ماه جاری و با سخنرانی جلال درخشه، عضو هیئت علمی گروه علوم سیاسی دانشگاه امام صادق (ع) در محل این پژوهشکده برگزار شد.

نسبت عقلانیت و انقلاب در اندیشه شیعه/ انقلابی که مقابل ظلم می‌ایستد، انقلاب عقلانی است

درخشه در این نشست به ارائه مباحثی پیرامون نسبت عقلانیت و انقلاب اسلامی پرداخت و اظهار کرد: در فرهنگ سیاسی شیعه مفهوم انقلاب با جهاد و مقابله با ظلم و استبداد همراه بوده است، آنجا که امیرالمومنین (ع) در تحلیل حکومت خلیفه دوم خطبه می‌خوانند، اساسا بحث حضرت مقابله با خشونت گرایی و استبداد در سازه حکومت است. همچنین در خطبه معروف امیرالمومنین (ع) در ۱۸ ذی‌الحجه، وقتی پیشنهاد حکومت به ایشان دادند، حضرت در این خطبه اصول و آیین سیاسی حکومت خود را مشخص کردند و اصول بنیادی را برای مردم بیان کردند.

وی تاکید کرد: البته این‌طور نبوده که همه جا و در همه روایات تغییرات و تحولات اجتماعی همواره مثبت تلقی شود، در بعضی موارد از آن به عنوان فتنه یاد شده است. در دیدگاه اهل تسنن مفهوم انقلاب جز در دیدگاه برخی اندیشمندان آن جایگاهی ندارد.

عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق (ع) با بیان اینکه مفهوم انقلاب همواره در تاریخ اندیشه سیاسی، چه اندیشه سیاسی غرب و چه اندیشه سیاسی مسلمانان محل مناقشه بوده، تاکید کرد: آن‌هایی که به این مفهوم نگاه منفی داشته‌اند، عمدتا سعی کرده‌اند بحث را مبتنی بر استدلال‌هایی قرار دهند که هم در ادبیات ما وجود دارد و هم در ادبیات غرب دیده می‌شود. امیرالمومنین (ع) در کلام خود شورش‌هایی که محل حیات اجتماع بوده را مورد نقد قرار می‌دهند، پدیده‌هایی که نظام و نظم اجتماعی را مختل می‌کنند مانند کاری که خوارج کردند.

وی ادامه داد: در دیدگاه شیعه مفهوم انقلاب به دلایل مختلفی مورد توجه جدی بوده، یک دلیل آنکه وضعیتی که شیعیان در طول تاریخ با آن روبرو بودند و دلیل دیگر حجم عظیم روایات معصومین (ع) در باب جهاد و مبارزه با ظلم و استبداد بوده است.

درخشه افزود: جایگاه حضرت امام (ره) در میان متفکران، خاص و مهم بود، ایشان معماری حکومتی را عهده‌دار بود که تئوری‌های لازم آن را ذیل فقه مطرح کردند و در این زمینه صاحب نظریه بودند و برای تمهید مقدمات انقلاب تئوری خود را بیان کردند.

وی با طرح این پرسش که نسبت میان این نوع تحول اجتماعی که نظم سیاسی و اجتماعی را کنار می‌گذارد با مقوله عقلانیت چیست؟ گفت: این سوال بعد از انقلاب نمود بیشتری داشت و تحرکات در اغلب موارد مصادف با رادیکالیزم سیاسی و تندروی بود. اما آیا اسلام و امام (ره) به عنوان نماینده فقهی، فلسفی و فکری این تحول موافق این تندروی‌ها در جا‌هایی بوده است یا خیر؟ قاعدتا این بحث با عقلانیت مطرح است.

عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق (ع) با تشریح مفهوم عقلانیت در دنیای امروز، افزود: تعاریف متعددی از عقل شده است؛ یک تعریف این است که عقلانیت معیاری از جهان مدرن است، اما به معنای عقلانیت ابزاری است که جای خدا را می‌گیرد و معیار خوب و بد در جامعه می‌شود و این‌ها تعیین کننده ارزش‌ها و اخلاق می‌شوند.

وی با تاکید بر اینکه جامعه بدون داشتن معیار‌های خوب بودن و بد بودن بقا ندارد، گفت: بقا با امنیت همراه است، ارزش‌های اخلاقی شیرازه جامعه را تشکیل می‌دهد. اگر نگاه فرایندی به این بحث داشته باشیم می‌بینیم که در غرب از عقل فلسفی به ضدیت با عقل و به عقل منهای وحی رسیدند. در یونان که عقل متدیک مفهوم قابل قبولی بود رسیدند به جایی که مسیحیت توسعه یافت و همراهی عقل با وحی را نپذیرفتند، پس از این‌ها بود که مناظره فق‌ها با فلاسفه شکل گرفت.

درخشه گفت: وقتی می‌گوییم عقلانیت، منظور ما چیست؟ شاخصه‌های آن وقتی مشخص شد عملکرد انقلاب اسلامی بر اساس این شاخصه‌ها توضیح داده می‌شود.

وی در این‌باره افزود: عقلانیت یک جا خرسندی این جهانی انسان را در ذیل سعادت توضیح می‌دهد و منفعت فردی را مقدم بر هر چیز می‌داند و می‌گوید اخلاق آن چیزی است که نفع من را تامین کند یا لذت‌گرایان که عقل را در ذیل لذت تعریف کرده‌اند. در این مقوله بحث مصلحت‌جویی هم قابل طرح است. اینکه مصلحت چیست و مصلحت فردی یا اجتماعی کدام یک اهمیت دارد؟ مصلحت فردی در این تعریف عقلانیت جای دارد.

درخشه با بیان اینکه در بحث عقلانیت همه این موارد حتی مفهوم عقل دینی که جزء مبانی فقهی ما است، می‌تواند دخالت داشته باشد، ادامه داد: دولت همواره خود را نماینده مصلحت عمومی و اجتماعی می‌داند، جایگاه مصلحت عمومی را باید مشخص کرد و مبنای آن را هم باید توضیح داد.

این استاد دانشگاه با بیان اینکه دو نوع سیاست؛ واقع‌گرایانه و آرمان‌گرایانه داریم، تصریح کرد: جمهوری اسلامی تابع سیاست آرمان گرایانه است و مفهوم مصلحت مسئله‌ای برای سنجش سیاست است، مصلحت می‌تواند زیرساخت عقلی داشته باشد که اینجا مصلحت شخصی نیست و اجتماعی است و یکی از مهمترین کار‌هایی که حضرت امام (ره) انجام دادند توسعه بحث مصلحت در جامعه بوده است.

وی با تاکید بر اینکه هدف انقلاب اسلامی، بهینه سازی و رسیدن به جامعه طیبه است، گفت: آن‌ها که مخالف انقلاب اسلامی هستند می‌گویند «انقلاب ذاتا افراطی‌گری» است و این بحثی است که در تاریخ اندیشه سیاسی استمرار دارد. انقلاب اسلامی مقابل استبداد می‌ایستد و آنجا که مقابل ظلم و استبداد می‌ایستد دقیقا عقلانی است و ملازم و همپا با عقلانیت است. ظلم و استبداد مقوله‌ای است که مورد اشمئزاز نوع بشر است. عقلانیت مد نظر انقلاب اسلامی ذیل وحی تبیین می‌شود، بنیان این انقلاب، ضد ظلم و ضد استبداد بوده و می‌خواسته شریعت دین را در جامعه جاری کند.

عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق (ع) با بیان اینکه منظور از عقل اصول عقلانی است، ادامه داد: اصول عقلانی شامل مستقلات عقلیه و ملازمات عقلیه است. مستقلات عقلانی به این معنا است که اصول عقلانی فارغ از نوع دین و آیین پذیرفته می‌شود، خوبی خوب است، ظلم بد است، اساسا ظلم ضد عقل است و نوع بشر آن را نمی‌پذیرد و مخصوص شهروند مسلمان هم نیست، بی‌خدا و با خدا گرایش عادلانه دارند.

وی افزود: بعضی چیز‌ها وجود دارد که عقل بدون واسطه به آن نمی‌رسد، اگر انقلابی مقابل ظلم بایستد انقلاب عقلانی است، نه تنها عقلانی است بلکه وظیفه‌ای است که انسان در خود احساس می‌کند و دین هم این مستقلات عقلی را تایید می‌کند.

درخشه گفت: انقلاب اسلامی ایران اساسا ذاتی مبتنی بر مبانی مذهبی داشته و این نسبت چه در ذیل عقل و چه وحی توضیح داده شود، مستقیم است، این نسبت هم در اندیشه‌های امام (ره) و هم در اندیشه‌های مقام معظم رهبری قابل مشاهده است. کارکرد انقلاب اسلامی ایران در بدو امر تغییر نظام سیاسی فعلی به یک نظام سیاسی دینی بود، انقلاب اسلامی در پی ایجاد جامعه طیبه‌ای بوده که ویژگی‌های انسانی و دینی جایگزین مفاهیم پیش شود و این مردم بودند که به تغییر سیستم دست زدند.

وی افزود: تمام انقلاب‌های بزرگ دنیا را زیر و رو کردم، هیچ انقلابی در این سطح سعی نکرده خود را در قالب نهاد‌های قانونی توضیح و توسعه دهد، امام (ره) بلافاصله پس از انقلاب رفراندوم برگزار می‌کنند، در حالی که تمام انقلاب‌های دنیا از آغاز تا انتها همیشه با حالت اضطراری اداره شدند، انقلاب اسلامی ایران از این حیث که توانست خود را اثبات کند استثنا است و کار ویژ‌ه‌های انقلاب اسلامی در ذیل قانون نهادینه شد.

عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق(ع) با بیان اینکه برخی این پرسش را مطرح می‌کنند که چرا استمرار جنگ، چرا مذاکره نکنیم؟، گفت: در مقابل هجوم یک کشور به یک سرزمین و کشور دیگر می‌توانیم توضیح دیگری غیر از دفاع که عقلانی هم باشد ارائه دهیم؟ وظیفه عقلی این است که دفاع کنیم. انقلاب اسلامی با همین تفسیر برای حفظ هویت خود مقابل تجاوزگران می‌ایستد، این را هم دین به ما نمی‌گوید، دین به تبع امری عقلی جهاد و دفاع را تایید می‌کند.
مشاهده مطلب
نظر شما
  • 0
  • 0
  • 0
  •  
  •  
تقویم اجرایی «امتیاز دانشجویی» 98-97 +توضیحات

توسط معاونت دانشجویی و فرهنگی منتشر شد؛

تقویم اجرایی «امتیاز دانشجویی» 98-97 +توضیحات

اطلاعیه ثبت نام و تقویم اجرایی «اسکان اقامتگاه متاهلی» 97-98

توسط معاونت دانشجویی و فرهنگی منتشر شد؛

اطلاعیه ثبت نام و تقویم اجرایی «اسکان اقامتگاه متاهلی» 97-98

جزئیات فرایند «تعیین امتیاز دانشجویی» 98-97 در قالب اطلاعیه شماره 1 اعلام شد

از سوی معاونت دانشجویی و فرهنگی ؛

جزئیات فرایند «تعیین امتیاز دانشجویی» 98-97 در قالب اطلاعیه شماره 1 اعلام شد

شیوه‌نامه محاسبه امتیاز دانشجویی برای سال دانشگاهی ۹۸-۹۷ اعلام شد

در قالب اینفوگرافیک و موشن‌گرافیک ببینید؛

شیوه‌نامه محاسبه امتیاز دانشجویی برای سال دانشگاهی ۹۸-۹۷ اعلام شد

ورزش در دانشگاه، اجباری یا اختیاری/ وضعیت موجود درس تربیت بدنی در دانشگاه امام صادق علیه‌السلام

دکتر پورنقی مدیر اداره تربیت بدنی در گفتگو با دانشجویی و فرهنگی پاسخ می‌دهد؛

ورزش در دانشگاه، اجباری یا اختیاری/ وضعیت موجود درس تربیت بدنی در دانشگاه امام صادق علیه‌السلام

بخش دانشگاهی بیست و ششمین نمایشگاه بین المللی قرآن کریم آغاز به کار کرد

بخش دانشگاهی بیست و ششمین نمایشگاه بین المللی قرآن کریم آغاز به کار کرد

بیست و ششمین نمایشگاه بین المللی قرآن کریم با شعار «قرآن؛ چلچراغ هدایت» روز شنبه ۲۹ اردیبهشت‌ماه، در سالن چهل‌سرای مصلای امام خمینی(ره) تهران به طور رسمی افتتاح شد.

سومین شماره از نشریه

سومین شماره از نشریه "کاغذ احوال" منتشر شد

سومین شماره از هفته نامه تک‌برگی "کاغذ احوال" به تلاش انجمن علمی‌دانشجویی فرهنگ و ارتباطات دانشگاه امام صادق(ع) منتشر شد.

اسامی پذیرفته‌شدگان نهایی دوره متمرکز تابستانی مهات‌افزایی زبان عربی

اسامی پذیرفته‌شدگان نهایی دوره متمرکز تابستانی مهات‌افزایی زبان عربی

اسامی پذیرفته‌شدگان نهایی دوره متمرکز تابستانی مهات‌افزایی زبان عربی در دو سطح متوسطه الف و ب اعلام شد.

کانال آیت الله مهدوی کنی(ره) در پیام‌رسان بله فعال شد

کانال آیت الله مهدوی کنی(ره) در پیام‌رسان بله فعال شد

کانال آیت الله مهدوی کنی(ره) در پیام‌رسان بله آغاز به کار کرد.

کانال اطلاع‌رسانی معاونت دانشجویی و فرهنگی در پیام رسان‌های داخلی راه اندازی شد

کانال اطلاع‌رسانی معاونت دانشجویی و فرهنگی در پیام رسان‌های داخلی راه اندازی شد

معاونت دانشجویی و فرهنگی دانشگاه امام صادق(ع) به منظور سهولت اطلاع رسانی و تسریع در انعکاس اخبار، اقدام به راه اندازی کانال اطلاع رسانی در پیام رسان های داخلی کرده است.

برنامه اماکن ورزشی دانشگاه در ایام ماه مبارک رمضان

برنامه اماکن ورزشی دانشگاه در ایام ماه مبارک رمضان

برنامه اماکن ورزشی دانشگاه در ایام ماه مبارک رمضان از سوی اداره تربیت بدنی اعلام شد.

ویژه برنامه‌های ماه مبارک رمضان در مسجد دانشگاه امام صادق علیه‌السلام

ویژه برنامه‌های ماه مبارک رمضان در مسجد دانشگاه امام صادق علیه‌السلام

همزمان با آغاز ماه مبارک رمضان برنامه‌های جزءخوانی قرآن کریم، سخنرانی مذهبی و مناجات خوانی در مسجد دانشگاه امام صادق(ع) برگزار می‌شود.

نشست «ملاحظات دوران بارداری» ویژه بانوان برگزار می‌شود

نشست «ملاحظات دوران بارداری» ویژه بانوان برگزار می‌شود

نشست «ملاحظات دوران بارداری» ویژه بانوان با حضور خانم دکتر فاطمه فخار مقدم متخصص بارداری، زنان، زایمان و نازایی برگزار می‌گردد.

تغییر ساعات کاری اتوشویی، فروشگاه و کافه دانشجو در ماه مبارک رمضان

تغییر ساعات کاری اتوشویی، فروشگاه و کافه دانشجو در ماه مبارک رمضان

اداره امور دانشجویی از تغییر ساعات کاری اتوشویی، فروشگاه و کافه دانشجو در ماه مبارک رمضان خبر داد.

مسابقات واترپلو بین بلوکی به مناسبت هفته اقامتگاه‌های دانشجویی

مسابقات واترپلو بین بلوکی به مناسبت هفته اقامتگاه‌های دانشجویی

مسابقات واترپلو بین بلوکی به مناسبت هفته اقامتگاه‌های دانشجویی در استخر شهید شرف‌زاده برگزار گردید.

«گردهمایی مروّجان و فعالان نهج‌البلاغه» در دانشگاه امام صادق(ع) برگزار شد

«گردهمایی مروّجان و فعالان نهج‌البلاغه» در دانشگاه امام صادق(ع) برگزار شد

«گردهمایی مروّجان و فعالان نهج‌البلاغه» امروز با حضور حجت‌الاسلام محمدتقی رهبر مدیر موسسه نهج‌البلاغه، حجت‌الاسلام سیدمصطفی میرلوحی عضو هیئت امنای دانشگاه امام صادق(ع)، آیت‌الله دین‌پرور رئیس بنیاد بین‌المللی نهج‌البلاغه و حجت‌الاسلام حبیب‌رضا ارزانی مشاور وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و رئیس ستاد کانون‌های فرهنگی هنری مساجد کشور در سالن مرحوم آیت‌الله مهدوی کنی دانشگاه امام صادق (ع) برگزار شد.

گردهمایی مروجان و فعلان نهج البلاغه در دانشگاه امام صادق(ع)

گردهمایی مروجان و فعلان نهج البلاغه در دانشگاه امام صادق(ع)

گردهمایی مروجان و فعلان نهج البلاغه در دانشگاه امام صادق علیه‌السلام برگزار می‌گردد.

کنفرانس بین‌المللی نظریه‌پردازی علمی قرآن برگزار می‌گردد

کنفرانس بین‌المللی نظریه‌پردازی علمی قرآن برگزار می‌گردد

نخستین کنفرانس بین‌المللی نظریه‌پردازی علمی قرآن در حوزه علوم انسانی و طبیعی برگزار خواهد شد.

کنفرانس بین‌المللی فلسفه ذهن و شناخت برگزار می شود

کنفرانس بین‌المللی فلسفه ذهن و شناخت برگزار می شود

بیست و دومین کنفرانس بین‌المللی فلسفه ذهن و شناخت فوریه ۲۰۲۰ در ملبورن، استرالیا برگزار می‌شود.

اطلاعیه آزمون دکتری رشته معارف اسلامی منتشر کرد

اطلاعیه آزمون دکتری رشته معارف اسلامی منتشر کرد

اطلاعیه برگزاری سی و چهارمین آزمون دکتری رشته معارف اسلامی دانشگاه امام صادق(ع) از سوی معاونت آموزشی و نصحیلات تکمیلی منتشر شد.

مراسم جشن میلاد سرداران کربلا همراه با سخنرانی و مولودی‌خوانی برگزار گردید +عکس و فیلم

مراسم جشن میلاد سرداران کربلا همراه با سخنرانی و مولودی‌خوانی برگزار گردید +عکس و فیلم

مراسم جشن میلاد سرداران کربلا همراه با سخنرانی و مولودی‌خوانی در تالار ولایت برگزار گردید.

دوفصلنامه علمی ـ پژوهشی مطالعات قرآن و حدیث به ایستگاه ۲۱ رسید

دوفصلنامه علمی ـ پژوهشی مطالعات قرآن و حدیث به ایستگاه ۲۱ رسید

شماره بیست‌ویکم دو فصلنامه علمی ـ پژوهشی مطالعات قرآن و حدیث به صاحب امتیازی دانشگاه امام صادق (ع)، مدیر مسئولی حسین‌علی سعدی و سردبیری مهدی ایزدی منتشر شد.

امام حسین بزرگ پاسدار مکتب اسلام است

امام حسین بزرگ پاسدار مکتب اسلام است

عضو هیات علمی دانشگاه امام صادق(ع) با بیان اینکه امام حسین(ع) بزرگ پاسدار مکتب اسلام است، گفت: ولادت امام حسین(ع) با اندوه و گریستن پیامبر(ص) همراه بود مولودی که قبل از تولد، جبرئیل خبر شهادت ایشان را از سوی خدا اعلام کرد.

انتصاب قائم‌مقام رئیس کمیسیون الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت

انتصاب قائم‌مقام رئیس کمیسیون الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت

دکتر محمد نعمتی، عضو هیئت علمی گروه اقتصاد دانشگاه امام صادق(ع) به عنوان قائم‌مقام رئیس کمیسیون «الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت» پنجمین کنگره منصوب شد.

نسبت عقلانیت و انقلاب در اندیشه شیعه/ انقلابی که مقابل ظلم می‌ایستد، انقلاب عقلانی است

نسبت عقلانیت و انقلاب در اندیشه شیعه/ انقلابی که مقابل ظلم می‌ایستد، انقلاب عقلانی است

عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق(ع) در نشست «کارکرد نظریه عقلانیت سیاسی در انقلاب اسلامی ایران» با اشاره به اینکه نسبت عقلانیت و انقلاب در اندیشه شیعه پشتواره محکمی دارد، گفت: انقلابی که مقابل ظلم می‌ایستد، انقلاب عقلانی است.