| چهارشنبه ۰۱ اسفند ۱۳۹۷ الأربعاء ۱۵ جمادى الثانیة ۱۴۴۰ Wednesday 20 February 2019
نسبت عقلانیت و انقلاب در اندیشه شیعه/ انقلابی که مقابل ظلم می‌ایستد، انقلاب عقلانی است
  • 1397/02/02 11:09
  • 3885
جلال درخشه تشریح کرد:

نسبت عقلانیت و انقلاب در اندیشه شیعه/ انقلابی که مقابل ظلم می‌ایستد، انقلاب عقلانی است

عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق(ع) در نشست «کارکرد نظریه عقلانیت سیاسی در انقلاب اسلامی ایران» با اشاره به اینکه نسبت عقلانیت و انقلاب در اندیشه شیعه پشتواره محکمی دارد، گفت: انقلابی که مقابل ظلم می‌ایستد، انقلاب عقلانی است.
به گزارش خبرنگار دانشجویی و فرهنگی به نقل از ایکنا؛ دهمین نشست از سلسله نشست‌های تخصصی «همایش ملی انقلاب اسلامی در منظومه فکری امام خمینی (ره)، از نظریه تا عمل» با عنوان «کارکرد نظریه عقلانیت سیاسی در انقلاب اسلامی ایران؛ مبتنی بر اندیشه و عمل حکومتی امام خمینی (ره)» به همت پژوهشکده امام خمینی (ره) و انقلاب اسلامی و با همکاری مرکز فرهنگی دانشجویی امام (ره)، ولایت فقیه و انقلاب اسلامی، امروز سه‌شنبه، ۲۸ فروردین‌ماه جاری و با سخنرانی جلال درخشه، عضو هیئت علمی گروه علوم سیاسی دانشگاه امام صادق (ع) در محل این پژوهشکده برگزار شد.

نسبت عقلانیت و انقلاب در اندیشه شیعه/ انقلابی که مقابل ظلم می‌ایستد، انقلاب عقلانی است

درخشه در این نشست به ارائه مباحثی پیرامون نسبت عقلانیت و انقلاب اسلامی پرداخت و اظهار کرد: در فرهنگ سیاسی شیعه مفهوم انقلاب با جهاد و مقابله با ظلم و استبداد همراه بوده است، آنجا که امیرالمومنین (ع) در تحلیل حکومت خلیفه دوم خطبه می‌خوانند، اساسا بحث حضرت مقابله با خشونت گرایی و استبداد در سازه حکومت است. همچنین در خطبه معروف امیرالمومنین (ع) در ۱۸ ذی‌الحجه، وقتی پیشنهاد حکومت به ایشان دادند، حضرت در این خطبه اصول و آیین سیاسی حکومت خود را مشخص کردند و اصول بنیادی را برای مردم بیان کردند.

وی تاکید کرد: البته این‌طور نبوده که همه جا و در همه روایات تغییرات و تحولات اجتماعی همواره مثبت تلقی شود، در بعضی موارد از آن به عنوان فتنه یاد شده است. در دیدگاه اهل تسنن مفهوم انقلاب جز در دیدگاه برخی اندیشمندان آن جایگاهی ندارد.

عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق (ع) با بیان اینکه مفهوم انقلاب همواره در تاریخ اندیشه سیاسی، چه اندیشه سیاسی غرب و چه اندیشه سیاسی مسلمانان محل مناقشه بوده، تاکید کرد: آن‌هایی که به این مفهوم نگاه منفی داشته‌اند، عمدتا سعی کرده‌اند بحث را مبتنی بر استدلال‌هایی قرار دهند که هم در ادبیات ما وجود دارد و هم در ادبیات غرب دیده می‌شود. امیرالمومنین (ع) در کلام خود شورش‌هایی که محل حیات اجتماع بوده را مورد نقد قرار می‌دهند، پدیده‌هایی که نظام و نظم اجتماعی را مختل می‌کنند مانند کاری که خوارج کردند.

وی ادامه داد: در دیدگاه شیعه مفهوم انقلاب به دلایل مختلفی مورد توجه جدی بوده، یک دلیل آنکه وضعیتی که شیعیان در طول تاریخ با آن روبرو بودند و دلیل دیگر حجم عظیم روایات معصومین (ع) در باب جهاد و مبارزه با ظلم و استبداد بوده است.

درخشه افزود: جایگاه حضرت امام (ره) در میان متفکران، خاص و مهم بود، ایشان معماری حکومتی را عهده‌دار بود که تئوری‌های لازم آن را ذیل فقه مطرح کردند و در این زمینه صاحب نظریه بودند و برای تمهید مقدمات انقلاب تئوری خود را بیان کردند.

وی با طرح این پرسش که نسبت میان این نوع تحول اجتماعی که نظم سیاسی و اجتماعی را کنار می‌گذارد با مقوله عقلانیت چیست؟ گفت: این سوال بعد از انقلاب نمود بیشتری داشت و تحرکات در اغلب موارد مصادف با رادیکالیزم سیاسی و تندروی بود. اما آیا اسلام و امام (ره) به عنوان نماینده فقهی، فلسفی و فکری این تحول موافق این تندروی‌ها در جا‌هایی بوده است یا خیر؟ قاعدتا این بحث با عقلانیت مطرح است.

عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق (ع) با تشریح مفهوم عقلانیت در دنیای امروز، افزود: تعاریف متعددی از عقل شده است؛ یک تعریف این است که عقلانیت معیاری از جهان مدرن است، اما به معنای عقلانیت ابزاری است که جای خدا را می‌گیرد و معیار خوب و بد در جامعه می‌شود و این‌ها تعیین کننده ارزش‌ها و اخلاق می‌شوند.

وی با تاکید بر اینکه جامعه بدون داشتن معیار‌های خوب بودن و بد بودن بقا ندارد، گفت: بقا با امنیت همراه است، ارزش‌های اخلاقی شیرازه جامعه را تشکیل می‌دهد. اگر نگاه فرایندی به این بحث داشته باشیم می‌بینیم که در غرب از عقل فلسفی به ضدیت با عقل و به عقل منهای وحی رسیدند. در یونان که عقل متدیک مفهوم قابل قبولی بود رسیدند به جایی که مسیحیت توسعه یافت و همراهی عقل با وحی را نپذیرفتند، پس از این‌ها بود که مناظره فق‌ها با فلاسفه شکل گرفت.

درخشه گفت: وقتی می‌گوییم عقلانیت، منظور ما چیست؟ شاخصه‌های آن وقتی مشخص شد عملکرد انقلاب اسلامی بر اساس این شاخصه‌ها توضیح داده می‌شود.

وی در این‌باره افزود: عقلانیت یک جا خرسندی این جهانی انسان را در ذیل سعادت توضیح می‌دهد و منفعت فردی را مقدم بر هر چیز می‌داند و می‌گوید اخلاق آن چیزی است که نفع من را تامین کند یا لذت‌گرایان که عقل را در ذیل لذت تعریف کرده‌اند. در این مقوله بحث مصلحت‌جویی هم قابل طرح است. اینکه مصلحت چیست و مصلحت فردی یا اجتماعی کدام یک اهمیت دارد؟ مصلحت فردی در این تعریف عقلانیت جای دارد.

درخشه با بیان اینکه در بحث عقلانیت همه این موارد حتی مفهوم عقل دینی که جزء مبانی فقهی ما است، می‌تواند دخالت داشته باشد، ادامه داد: دولت همواره خود را نماینده مصلحت عمومی و اجتماعی می‌داند، جایگاه مصلحت عمومی را باید مشخص کرد و مبنای آن را هم باید توضیح داد.

این استاد دانشگاه با بیان اینکه دو نوع سیاست؛ واقع‌گرایانه و آرمان‌گرایانه داریم، تصریح کرد: جمهوری اسلامی تابع سیاست آرمان گرایانه است و مفهوم مصلحت مسئله‌ای برای سنجش سیاست است، مصلحت می‌تواند زیرساخت عقلی داشته باشد که اینجا مصلحت شخصی نیست و اجتماعی است و یکی از مهمترین کار‌هایی که حضرت امام (ره) انجام دادند توسعه بحث مصلحت در جامعه بوده است.

وی با تاکید بر اینکه هدف انقلاب اسلامی، بهینه سازی و رسیدن به جامعه طیبه است، گفت: آن‌ها که مخالف انقلاب اسلامی هستند می‌گویند «انقلاب ذاتا افراطی‌گری» است و این بحثی است که در تاریخ اندیشه سیاسی استمرار دارد. انقلاب اسلامی مقابل استبداد می‌ایستد و آنجا که مقابل ظلم و استبداد می‌ایستد دقیقا عقلانی است و ملازم و همپا با عقلانیت است. ظلم و استبداد مقوله‌ای است که مورد اشمئزاز نوع بشر است. عقلانیت مد نظر انقلاب اسلامی ذیل وحی تبیین می‌شود، بنیان این انقلاب، ضد ظلم و ضد استبداد بوده و می‌خواسته شریعت دین را در جامعه جاری کند.

عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق (ع) با بیان اینکه منظور از عقل اصول عقلانی است، ادامه داد: اصول عقلانی شامل مستقلات عقلیه و ملازمات عقلیه است. مستقلات عقلانی به این معنا است که اصول عقلانی فارغ از نوع دین و آیین پذیرفته می‌شود، خوبی خوب است، ظلم بد است، اساسا ظلم ضد عقل است و نوع بشر آن را نمی‌پذیرد و مخصوص شهروند مسلمان هم نیست، بی‌خدا و با خدا گرایش عادلانه دارند.

وی افزود: بعضی چیز‌ها وجود دارد که عقل بدون واسطه به آن نمی‌رسد، اگر انقلابی مقابل ظلم بایستد انقلاب عقلانی است، نه تنها عقلانی است بلکه وظیفه‌ای است که انسان در خود احساس می‌کند و دین هم این مستقلات عقلی را تایید می‌کند.

درخشه گفت: انقلاب اسلامی ایران اساسا ذاتی مبتنی بر مبانی مذهبی داشته و این نسبت چه در ذیل عقل و چه وحی توضیح داده شود، مستقیم است، این نسبت هم در اندیشه‌های امام (ره) و هم در اندیشه‌های مقام معظم رهبری قابل مشاهده است. کارکرد انقلاب اسلامی ایران در بدو امر تغییر نظام سیاسی فعلی به یک نظام سیاسی دینی بود، انقلاب اسلامی در پی ایجاد جامعه طیبه‌ای بوده که ویژگی‌های انسانی و دینی جایگزین مفاهیم پیش شود و این مردم بودند که به تغییر سیستم دست زدند.

وی افزود: تمام انقلاب‌های بزرگ دنیا را زیر و رو کردم، هیچ انقلابی در این سطح سعی نکرده خود را در قالب نهاد‌های قانونی توضیح و توسعه دهد، امام (ره) بلافاصله پس از انقلاب رفراندوم برگزار می‌کنند، در حالی که تمام انقلاب‌های دنیا از آغاز تا انتها همیشه با حالت اضطراری اداره شدند، انقلاب اسلامی ایران از این حیث که توانست خود را اثبات کند استثنا است و کار ویژ‌ه‌های انقلاب اسلامی در ذیل قانون نهادینه شد.

عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق(ع) با بیان اینکه برخی این پرسش را مطرح می‌کنند که چرا استمرار جنگ، چرا مذاکره نکنیم؟، گفت: در مقابل هجوم یک کشور به یک سرزمین و کشور دیگر می‌توانیم توضیح دیگری غیر از دفاع که عقلانی هم باشد ارائه دهیم؟ وظیفه عقلی این است که دفاع کنیم. انقلاب اسلامی با همین تفسیر برای حفظ هویت خود مقابل تجاوزگران می‌ایستد، این را هم دین به ما نمی‌گوید، دین به تبع امری عقلی جهاد و دفاع را تایید می‌کند.
مشاهده مطلب
نظر شما
  • 0
  • 0
  • 0
  •  
  •  
ثبت‌نام کارگروه کاریابی دانشجویی شروع شد / مهلت نام‌نویسی تا 15 اسفندماه

ثبت‌نام کارگروه کاریابی دانشجویی شروع شد / مهلت نام‌نویسی تا 15 اسفندماه

اطلاعیه وام شهریه صندوق رفاه دانشجویان نیمسال دوم تحصیلی 98-97

از سوی اداره امور دانشجویی منتشر شد؛

اطلاعیه وام شهریه صندوق رفاه دانشجویان نیمسال دوم تحصیلی 98-97

جزئیات طرح «راهنمایان صادق» / حضور روحانیون در میان دانشجویان در اقامتگاه‌ها

جزئیات طرح «راهنمایان صادق» / حضور روحانیون در میان دانشجویان در اقامتگاه‌ها

اعلام جزئیات بیمه حوادث گروهی دانشجویان

اطلاعیه/

اعلام جزئیات بیمه حوادث گروهی دانشجویان

برنامه زمانبندی رشته‌ها و سالن‌های ورزشی در سال تحصیلی 98-97 به تصویب رسید

در جلسه مسئولین گروه‌های ورزشی دانشگاه؛

برنامه زمانبندی رشته‌ها و سالن‌های ورزشی در سال تحصیلی 98-97 به تصویب رسید

تمدید طرح بخشودگی 50 تا 100 درصدی جرایم بدهکاران معوق صندوق رفاه دانشجویان و تقسیط مجدد بدهی تا 7 اسفند

تمدید طرح بخشودگی 50 تا 100 درصدی جرایم بدهکاران معوق صندوق رفاه دانشجویان و تقسیط مجدد بدهی تا 7 اسفند

اداره امور دانشجویی با صدور اطلاعیه‌ای از تمدید طرح بخشودگی 50 تا 100 درصدی جرایم بدهکاران معوق صندوق رفاه دانشجویان و تقسیط مجدد بدهی تا 7 اسفندماه خبر داد.

ثبت‌نام کارگروه کاریابی دانشجویی شروع شد / مهلت نام‌نویسی تا 15 اسفندماه

ثبت‌نام کارگروه کاریابی دانشجویی شروع شد / مهلت نام‌نویسی تا 15 اسفندماه

ثبت‌نام کارگروه کاریابی دانشجویی از امروز شروع شد و تا پانزدهم اسفندماه سال جاری ادامه دارد.

اطلاعیه تشکیل پرونده الکترونیکی دانشجویان شاهد و ایثارگر / مهلت ثبت اطلاعات تا 10 اسفند

اطلاعیه تشکیل پرونده الکترونیکی دانشجویان شاهد و ایثارگر / مهلت ثبت اطلاعات تا 10 اسفند

اداره امور دانشجویی از تشکیل پرونده الکترونیکی دانشجویان شاهد و ایثارگر خبر داد و خواستار تکمیل اطلاعات تا تاریخ 10 اسفندماه شد.

اطلاعیه وام زیارت عتبات عالیات صندوق رفاه دانشجویان

اطلاعیه وام زیارت عتبات عالیات صندوق رفاه دانشجویان

اطلاعیه وام زیارت عتبات عالیات صندوق رفاه دانشجویان از سوی اداره امور دانشجویی منتشر شد.

اجرای طرح بخشودگی 50 تا 100 درصدی جرایم بدهکاران معوق صندوق رفاه دانشجویان و تقسیط مجدد بدهی تا  30بهمن

اجرای طرح بخشودگی 50 تا 100 درصدی جرایم بدهکاران معوق صندوق رفاه دانشجویان و تقسیط مجدد بدهی تا 30بهمن

اداره امور دانشجویی با صدور اطلاعیه‌ای از اجرای طرح بخشودگی 50 تا 100 درصدی جرایم بدهکاران معوق صندوق رفاه دانشجویان و تقسیط مجدد بدهی تا 30 بهمن‌ماه خبر داد.

اطلاعیه وام شهریه صندوق رفاه دانشجویان نیمسال دوم تحصیلی 98-97

اطلاعیه وام شهریه صندوق رفاه دانشجویان نیمسال دوم تحصیلی 98-97

اطلاعیه وام شهریه صندوق رفاه دانشجویان نیمسال دوم تحصیلی 98-97 از سوی اداره امور دانشجویی منتشر شد.

جزئیات طرح «راهنمایان صادق» / حضور روحانیون در میان دانشجویان در اقامتگاه‌ها

جزئیات طرح «راهنمایان صادق» / حضور روحانیون در میان دانشجویان در اقامتگاه‌ها

طرح «راهنمایان صادق» با حضور روحانیون در میان دانشجویان در اقامتگاه‌های دانشجویی دانشگاه امام صادق علیه‌السلام از ابتدای سال تحصیلی در حال اجرا است.

اطلاعیه / تشکیل پرونده الکترونیکی دانشجویان شاهد و ایثارگر

اطلاعیه / تشکیل پرونده الکترونیکی دانشجویان شاهد و ایثارگر

اداره امور دانشجویی از تشکیل پرونده الکترونیکی دانشجویان شاهد و ایثارگر خبر داد و خواستار تکمیل اطلاعات تا تاریخ 24 بهمن‌ماه شد.

برگزاری مسابقات ورزشی ویژه اساتید و کارکنان دانشگاه

برگزاری مسابقات ورزشی ویژه اساتید و کارکنان دانشگاه

اداره تربیت بدنی به مناسبت دهه مبارک فجر مسابقات ورزشی ویژه اساتید و کارکنان دانشگاه برگزار می‌کند.

تعطیلی درمانگاه در روز یکشنبه 21 بهمن‌ماه

تعطیلی درمانگاه در روز یکشنبه 21 بهمن‌ماه

اداره امور دانشجویی با عرض تسلیت سالروز شهادت حضرت فاطمه زهرا (س) و همچنین گرامیداشت دهه مبارکه فجر از تعطیلی درمانگاه در روز یکشنبه هفته آینده مورخ 21 بهمن‌ماه خبر داد.

ترجمان؛ نخستین دوره آموزشی تخصصی ترجمه به زبان عربی دانشگاه امام صادق علیه‌السلام

ترجمان؛ نخستین دوره آموزشی تخصصی ترجمه به زبان عربی دانشگاه امام صادق علیه‌السلام

انجمن علمی دانشجویی زبان عربی در راستای تقویت مهارت متن‌خوانی و ترجمه متون عربی اقدام به برگزاری دوره ترجمان (اولین دوره آموزش تخصصی ترجمه) می‌نماید.

گزارش تصویری / نشست مناظره «چگونه عدالت‌خواهی کنیم؟»

گزارش تصویری / نشست مناظره «چگونه عدالت‌خواهی کنیم؟»

نخستین جلسه از سلسله جلسات مناظره با موضوع «چگونه عدالت‌خواهی کنیم؟» برگزار گردید.

پیام مسئول دارالقرآن‌الکریم در پی کسب رتبه سوم حفظ 10جزء توسط دانشجوی دانشگاه امام صادق علیه‌السلام در سی و هفتمین دوره مسابقات سراسری قرآن کریم وزارت امور اقتصادی و دارایی کشور

پیام مسئول دارالقرآن‌الکریم در پی کسب رتبه سوم حفظ 10جزء توسط دانشجوی دانشگاه امام صادق علیه‌السلام در سی و هفتمین دوره مسابقات سراسری قرآن کریم وزارت امور اقتصادی و دارایی کشور

مسئول دارالقرآن الکریم دانشگاه در پی شرکت جمعی از نمایندگان این تشکل دانشجویی در سی و هفتمین دوره مسابقات سراسری قرآن کریم وزارت امور اقتصادی و دارایی کشور به مناسبت گرامیداشت دهه مبارک فجر پیامی صادر کرد.

نهمین جلسه شورای مدیریت انجمن علمی دانشجویی الهیات برگزار شد

نهمین جلسه شورای مدیریت انجمن علمی دانشجویی الهیات برگزار شد

نهمین جلسه شورای مدیریت انجمن علمی دانشجویی الهیات برگزار شد.

برگزاری نشست تخصصی «مروری بر ادوار تاریخی فقه امامیه و اخباری‌گری»

برگزاری نشست تخصصی «مروری بر ادوار تاریخی فقه امامیه و اخباری‌گری»

نشست تخصصی مروری بر ادوار تاریخی فقه امامیه و اخباری‌گری برگزار شد.

مسئول و عضو فعال کارگروه مبلغین انجمن علمی‌دانشجویی زبان‌های خارجی دانشگاه امام صادق علیه‌السلام با مدیرکل امور بین‌الملل دانشگاه مذاهب اسلامی دیدار و گفتگو کردند

مسئول و عضو فعال کارگروه مبلغین انجمن علمی‌دانشجویی زبان‌های خارجی دانشگاه امام صادق علیه‌السلام با مدیرکل امور بین‌الملل دانشگاه مذاهب اسلامی دیدار و گفتگو کردند

نشست صمیمانه مسئول و عضو فعال کارگروه مبلغین انجمن علمی‌دانشجویی زبان‌های خارجی دانشگاه امام صادق علیه‌السلام با حجت‌الاسلام دکتر جهانگیری سهروردی، مدیرکل امور بین‌الملل دانشگاه مذاهب اسلامی برگزار شد.

«میثم مطیعی» در عراق به کمک «ظریف» آمد +عکس و فیلم

«میثم مطیعی» در عراق به کمک «ظریف» آمد +عکس و فیلم

موج تازه آمریکا برای تخریب روابط ایران و عراق با سفر غیرمنتظره ترامپ به پایگاه عین الاسد و وزیر امور خارجه این کشور به بغداد آغاز شد. که با دو اتفاق سیاسی و فرهنگی مناسب این توطئه نیز خنثی شد.

اطلاع‌نگاشت | رشته‌ها، منابع و نکات مهم سی‌وچهارمین جشنواره سراسری قرآن‌وعترت دانشجویان کشور

اطلاع‌نگاشت | رشته‌ها، منابع و نکات مهم سی‌وچهارمین جشنواره سراسری قرآن‌وعترت دانشجویان کشور

اطلاع‌نگاشت رشته‌ها، منابع و نکات مهم سی‌وچهارمین جشنواره سراسری قرآن‌وعترت دانشجویان کشور از سوی دارالقرآن‌الکریم منتشر شد.

نشست «جستاری در روایات طبی در پرتو ملاحظات فقهی_اصولی» برگزار شد

نشست «جستاری در روایات طبی در پرتو ملاحظات فقهی_اصولی» برگزار شد

نشست «جستاری در روایات طبی در پرتو ملاحظات فقهی_اصولی» در دانشگاه امام صادق(ع) تهران برگزار شد.

اعلام اسامی برگزیدگان مسابقه کتابخوانی «شرح خطبه فدکیه»

اعلام اسامی برگزیدگان مسابقه کتابخوانی «شرح خطبه فدکیه»

واحد ویژه برنامه‌های دارالقرآن الکریم، اسامی برگزیدگان مسابقه کتابخوانی «شرح خطبه فدکیه» را اعلام کرد.