| یکشنبه ۲۷ آبان ۱۳۹۷ الأحد ۱۰ ربیع الأول ۱۴۴۰ Sunday 18 November 2018
نسبت عقلانیت و انقلاب در اندیشه شیعه/ انقلابی که مقابل ظلم می‌ایستد، انقلاب عقلانی است
  • 1397/02/02 11:09
  • 3885
جلال درخشه تشریح کرد:

نسبت عقلانیت و انقلاب در اندیشه شیعه/ انقلابی که مقابل ظلم می‌ایستد، انقلاب عقلانی است

عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق(ع) در نشست «کارکرد نظریه عقلانیت سیاسی در انقلاب اسلامی ایران» با اشاره به اینکه نسبت عقلانیت و انقلاب در اندیشه شیعه پشتواره محکمی دارد، گفت: انقلابی که مقابل ظلم می‌ایستد، انقلاب عقلانی است.
به گزارش خبرنگار دانشجویی و فرهنگی به نقل از ایکنا؛ دهمین نشست از سلسله نشست‌های تخصصی «همایش ملی انقلاب اسلامی در منظومه فکری امام خمینی (ره)، از نظریه تا عمل» با عنوان «کارکرد نظریه عقلانیت سیاسی در انقلاب اسلامی ایران؛ مبتنی بر اندیشه و عمل حکومتی امام خمینی (ره)» به همت پژوهشکده امام خمینی (ره) و انقلاب اسلامی و با همکاری مرکز فرهنگی دانشجویی امام (ره)، ولایت فقیه و انقلاب اسلامی، امروز سه‌شنبه، ۲۸ فروردین‌ماه جاری و با سخنرانی جلال درخشه، عضو هیئت علمی گروه علوم سیاسی دانشگاه امام صادق (ع) در محل این پژوهشکده برگزار شد.

نسبت عقلانیت و انقلاب در اندیشه شیعه/ انقلابی که مقابل ظلم می‌ایستد، انقلاب عقلانی است

درخشه در این نشست به ارائه مباحثی پیرامون نسبت عقلانیت و انقلاب اسلامی پرداخت و اظهار کرد: در فرهنگ سیاسی شیعه مفهوم انقلاب با جهاد و مقابله با ظلم و استبداد همراه بوده است، آنجا که امیرالمومنین (ع) در تحلیل حکومت خلیفه دوم خطبه می‌خوانند، اساسا بحث حضرت مقابله با خشونت گرایی و استبداد در سازه حکومت است. همچنین در خطبه معروف امیرالمومنین (ع) در ۱۸ ذی‌الحجه، وقتی پیشنهاد حکومت به ایشان دادند، حضرت در این خطبه اصول و آیین سیاسی حکومت خود را مشخص کردند و اصول بنیادی را برای مردم بیان کردند.

وی تاکید کرد: البته این‌طور نبوده که همه جا و در همه روایات تغییرات و تحولات اجتماعی همواره مثبت تلقی شود، در بعضی موارد از آن به عنوان فتنه یاد شده است. در دیدگاه اهل تسنن مفهوم انقلاب جز در دیدگاه برخی اندیشمندان آن جایگاهی ندارد.

عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق (ع) با بیان اینکه مفهوم انقلاب همواره در تاریخ اندیشه سیاسی، چه اندیشه سیاسی غرب و چه اندیشه سیاسی مسلمانان محل مناقشه بوده، تاکید کرد: آن‌هایی که به این مفهوم نگاه منفی داشته‌اند، عمدتا سعی کرده‌اند بحث را مبتنی بر استدلال‌هایی قرار دهند که هم در ادبیات ما وجود دارد و هم در ادبیات غرب دیده می‌شود. امیرالمومنین (ع) در کلام خود شورش‌هایی که محل حیات اجتماع بوده را مورد نقد قرار می‌دهند، پدیده‌هایی که نظام و نظم اجتماعی را مختل می‌کنند مانند کاری که خوارج کردند.

وی ادامه داد: در دیدگاه شیعه مفهوم انقلاب به دلایل مختلفی مورد توجه جدی بوده، یک دلیل آنکه وضعیتی که شیعیان در طول تاریخ با آن روبرو بودند و دلیل دیگر حجم عظیم روایات معصومین (ع) در باب جهاد و مبارزه با ظلم و استبداد بوده است.

درخشه افزود: جایگاه حضرت امام (ره) در میان متفکران، خاص و مهم بود، ایشان معماری حکومتی را عهده‌دار بود که تئوری‌های لازم آن را ذیل فقه مطرح کردند و در این زمینه صاحب نظریه بودند و برای تمهید مقدمات انقلاب تئوری خود را بیان کردند.

وی با طرح این پرسش که نسبت میان این نوع تحول اجتماعی که نظم سیاسی و اجتماعی را کنار می‌گذارد با مقوله عقلانیت چیست؟ گفت: این سوال بعد از انقلاب نمود بیشتری داشت و تحرکات در اغلب موارد مصادف با رادیکالیزم سیاسی و تندروی بود. اما آیا اسلام و امام (ره) به عنوان نماینده فقهی، فلسفی و فکری این تحول موافق این تندروی‌ها در جا‌هایی بوده است یا خیر؟ قاعدتا این بحث با عقلانیت مطرح است.

عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق (ع) با تشریح مفهوم عقلانیت در دنیای امروز، افزود: تعاریف متعددی از عقل شده است؛ یک تعریف این است که عقلانیت معیاری از جهان مدرن است، اما به معنای عقلانیت ابزاری است که جای خدا را می‌گیرد و معیار خوب و بد در جامعه می‌شود و این‌ها تعیین کننده ارزش‌ها و اخلاق می‌شوند.

وی با تاکید بر اینکه جامعه بدون داشتن معیار‌های خوب بودن و بد بودن بقا ندارد، گفت: بقا با امنیت همراه است، ارزش‌های اخلاقی شیرازه جامعه را تشکیل می‌دهد. اگر نگاه فرایندی به این بحث داشته باشیم می‌بینیم که در غرب از عقل فلسفی به ضدیت با عقل و به عقل منهای وحی رسیدند. در یونان که عقل متدیک مفهوم قابل قبولی بود رسیدند به جایی که مسیحیت توسعه یافت و همراهی عقل با وحی را نپذیرفتند، پس از این‌ها بود که مناظره فق‌ها با فلاسفه شکل گرفت.

درخشه گفت: وقتی می‌گوییم عقلانیت، منظور ما چیست؟ شاخصه‌های آن وقتی مشخص شد عملکرد انقلاب اسلامی بر اساس این شاخصه‌ها توضیح داده می‌شود.

وی در این‌باره افزود: عقلانیت یک جا خرسندی این جهانی انسان را در ذیل سعادت توضیح می‌دهد و منفعت فردی را مقدم بر هر چیز می‌داند و می‌گوید اخلاق آن چیزی است که نفع من را تامین کند یا لذت‌گرایان که عقل را در ذیل لذت تعریف کرده‌اند. در این مقوله بحث مصلحت‌جویی هم قابل طرح است. اینکه مصلحت چیست و مصلحت فردی یا اجتماعی کدام یک اهمیت دارد؟ مصلحت فردی در این تعریف عقلانیت جای دارد.

درخشه با بیان اینکه در بحث عقلانیت همه این موارد حتی مفهوم عقل دینی که جزء مبانی فقهی ما است، می‌تواند دخالت داشته باشد، ادامه داد: دولت همواره خود را نماینده مصلحت عمومی و اجتماعی می‌داند، جایگاه مصلحت عمومی را باید مشخص کرد و مبنای آن را هم باید توضیح داد.

این استاد دانشگاه با بیان اینکه دو نوع سیاست؛ واقع‌گرایانه و آرمان‌گرایانه داریم، تصریح کرد: جمهوری اسلامی تابع سیاست آرمان گرایانه است و مفهوم مصلحت مسئله‌ای برای سنجش سیاست است، مصلحت می‌تواند زیرساخت عقلی داشته باشد که اینجا مصلحت شخصی نیست و اجتماعی است و یکی از مهمترین کار‌هایی که حضرت امام (ره) انجام دادند توسعه بحث مصلحت در جامعه بوده است.

وی با تاکید بر اینکه هدف انقلاب اسلامی، بهینه سازی و رسیدن به جامعه طیبه است، گفت: آن‌ها که مخالف انقلاب اسلامی هستند می‌گویند «انقلاب ذاتا افراطی‌گری» است و این بحثی است که در تاریخ اندیشه سیاسی استمرار دارد. انقلاب اسلامی مقابل استبداد می‌ایستد و آنجا که مقابل ظلم و استبداد می‌ایستد دقیقا عقلانی است و ملازم و همپا با عقلانیت است. ظلم و استبداد مقوله‌ای است که مورد اشمئزاز نوع بشر است. عقلانیت مد نظر انقلاب اسلامی ذیل وحی تبیین می‌شود، بنیان این انقلاب، ضد ظلم و ضد استبداد بوده و می‌خواسته شریعت دین را در جامعه جاری کند.

عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق (ع) با بیان اینکه منظور از عقل اصول عقلانی است، ادامه داد: اصول عقلانی شامل مستقلات عقلیه و ملازمات عقلیه است. مستقلات عقلانی به این معنا است که اصول عقلانی فارغ از نوع دین و آیین پذیرفته می‌شود، خوبی خوب است، ظلم بد است، اساسا ظلم ضد عقل است و نوع بشر آن را نمی‌پذیرد و مخصوص شهروند مسلمان هم نیست، بی‌خدا و با خدا گرایش عادلانه دارند.

وی افزود: بعضی چیز‌ها وجود دارد که عقل بدون واسطه به آن نمی‌رسد، اگر انقلابی مقابل ظلم بایستد انقلاب عقلانی است، نه تنها عقلانی است بلکه وظیفه‌ای است که انسان در خود احساس می‌کند و دین هم این مستقلات عقلی را تایید می‌کند.

درخشه گفت: انقلاب اسلامی ایران اساسا ذاتی مبتنی بر مبانی مذهبی داشته و این نسبت چه در ذیل عقل و چه وحی توضیح داده شود، مستقیم است، این نسبت هم در اندیشه‌های امام (ره) و هم در اندیشه‌های مقام معظم رهبری قابل مشاهده است. کارکرد انقلاب اسلامی ایران در بدو امر تغییر نظام سیاسی فعلی به یک نظام سیاسی دینی بود، انقلاب اسلامی در پی ایجاد جامعه طیبه‌ای بوده که ویژگی‌های انسانی و دینی جایگزین مفاهیم پیش شود و این مردم بودند که به تغییر سیستم دست زدند.

وی افزود: تمام انقلاب‌های بزرگ دنیا را زیر و رو کردم، هیچ انقلابی در این سطح سعی نکرده خود را در قالب نهاد‌های قانونی توضیح و توسعه دهد، امام (ره) بلافاصله پس از انقلاب رفراندوم برگزار می‌کنند، در حالی که تمام انقلاب‌های دنیا از آغاز تا انتها همیشه با حالت اضطراری اداره شدند، انقلاب اسلامی ایران از این حیث که توانست خود را اثبات کند استثنا است و کار ویژ‌ه‌های انقلاب اسلامی در ذیل قانون نهادینه شد.

عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق(ع) با بیان اینکه برخی این پرسش را مطرح می‌کنند که چرا استمرار جنگ، چرا مذاکره نکنیم؟، گفت: در مقابل هجوم یک کشور به یک سرزمین و کشور دیگر می‌توانیم توضیح دیگری غیر از دفاع که عقلانی هم باشد ارائه دهیم؟ وظیفه عقلی این است که دفاع کنیم. انقلاب اسلامی با همین تفسیر برای حفظ هویت خود مقابل تجاوزگران می‌ایستد، این را هم دین به ما نمی‌گوید، دین به تبع امری عقلی جهاد و دفاع را تایید می‌کند.
مشاهده مطلب
نظر شما
  • 0
  • 0
  • 0
  •  
  •  
جزئیات دومین دوره انتخابات شورای مدیریت انجمن‌های علمی دانشجویی دانشگاه امام صادق(ع) اعلام شد

جزئیات دومین دوره انتخابات شورای مدیریت انجمن‌های علمی دانشجویی دانشگاه امام صادق(ع) اعلام شد

برنامه زمانبندی رشته‌ها و سالن‌های ورزشی در سال تحصیلی 98-97 به تصویب رسید

در جلسه مسئولین گروه‌های ورزشی دانشگاه؛

برنامه زمانبندی رشته‌ها و سالن‌های ورزشی در سال تحصیلی 98-97 به تصویب رسید

اعطای وام ورزشی بر مبنای امتیاز دانشجویی

اداره تربیت بدنی خبر داد:

اعطای وام ورزشی بر مبنای امتیاز دانشجویی

سقف وام پرداختی صندوق دانشگاه افزایش یافت

با حمایت رئیس دانشگاه؛

سقف وام پرداختی صندوق دانشگاه افزایش یافت

برنامه‌ی گروه کوهنوردی دانشگاه امام صادق(ع) در نیم‌سال اول ۹۸-۹۷

از سوی اداره تربیت بدنی اعلام شد؛

برنامه‌ی گروه کوهنوردی دانشگاه امام صادق(ع) در نیم‌سال اول ۹۸-۹۷

اطلاعیه مهم اداره تربیت بدنی در خصوص نمرات درس تربیت‌بدنی1و2 ورودی‌های95و96

اطلاعیه مهم اداره تربیت بدنی در خصوص نمرات درس تربیت‌بدنی1و2 ورودی‌های95و96

اداره تربیت بدنی در خصوص نمرات درس تربیت‌بدنی 1 و 2 دانشجویان ورودی 95 و 96 اطلاعیه‌ای مهم منتشر کرد.

مهلت ثبت‌نام کاندیداتوری دومین انتخابات شورای مدیریت انجمن‌های علمی‌دانشجویی تا 28 آبان تمدید شد+فرم‌ثبت‌نام

مهلت ثبت‌نام کاندیداتوری دومین انتخابات شورای مدیریت انجمن‌های علمی‌دانشجویی تا 28 آبان تمدید شد+فرم‌ثبت‌نام

بنا به درخواست دانشکده‌ها، دبیران انجمن‌ها و متقاضیان ثبت‌نام کاندیداتوری دومین انتخابات شورای مدیریت انجمن‌های علمی دانشجویی و تصویب ستاد برگزاری انتخابات، مهلت ثبت‌نام و تکمیل مدارک تا ساعت 15 روز دوشنبه 28 آبان‌ماه تمدید شد. بیان این نکته ضروری است که تاریخ فوق به هیچ‌وجه تمدید مجدد نخواهد گردید.

ثبت‌نام اولیه اسکان دانشجویان ورودی97 تمدید شد

ثبت‌نام اولیه اسکان دانشجویان ورودی97 تمدید شد

با توجه به اختلال پیش‌آمده در سامانه وزارت علوم برای تکمیل پرسشنامه سلامت روان، مرحله اول ثبت‌نام اسکان دانشجویان ورودی۹۷ در سامانه معاونت دانشجویی و فرهنگی (stu-isu.ir) تا ساعت 12 ظهر روز شنبه 1397/08/26 تمدید شد.

اطلاعیه مهم در خصوص فرایند تکمیل کارنامه سلامت روان

اطلاعیه مهم در خصوص فرایند تکمیل کارنامه سلامت روان

اداره امور دانشجویی در خصوص فرایند تکمیل کارنامه سلامت روان دانشجویان ورودی97 نکات مهمی را منتشر کرد.

اختصاص سالن اجتماعات بلوک3 جهت مباحثه درسی به مدت یک هفته

اختصاص سالن اجتماعات بلوک3 جهت مباحثه درسی به مدت یک هفته

به منظور رفاه حال دانشجویان در ایام امتحانات میانترم، سالن اجتماعات بلوک3 به مدت یک هفته جهت انجام مباحثه درسی اختصاص یافت.

ناگفته‌های انجمن‌های علمی‌دانشجویی و انتخابات شورای مدیریت آن

ناگفته‌های انجمن‌های علمی‌دانشجویی و انتخابات شورای مدیریت آن

در آستانه دومین دوره انتخابات شورای مدیریت انجمن‌های علمی دانشجویی دانشگاه امام صادق علیه‌السلام مصاحبه‌ای با آقای سید حسین خاکسار کارشناس مربوطه در اداره امور فرهنگی صورت گرفت.

افتتاح مرکز تندرستی و مشاوره ورزشی دانشگاه

افتتاح مرکز تندرستی و مشاوره ورزشی دانشگاه

مرکز تندرستی و مشاوره ورزشی دانشگاه با حضور رئیس محترم دانشگاه حضرت حجت الاسلام و المسلمین جناب آقای دکتر سعدی، مدیر کل تربیت بدنی وزارت علوم جناب آقای دکتر علیزاده، عضو هیئت رئیسه فدراسیون ورزش‌های دانشگاهی جناب آقای دکتر پورکیانی، آقای مشفق قائم مقام محترم معاون دانشجویی و فرهنگی، استاد لک و چند تن از مسئولان و کارکنان دانشگاه در روز شنبه مورخ 19 آبان در مجموعه ورزشی شهید راستگو افتتاح گردید.

فراخوان یازدهمین جشنواره سراسری نشریات دانشجویی تیتر ۱۱

فراخوان یازدهمین جشنواره سراسری نشریات دانشجویی تیتر ۱۱

دستورالعمل برگزاری یازدهمین جشنواره سراسری نشریات دانشجویی تیتر ۱۱ اعلام شد.

مراسم معارفه رئیس جدید دانشگاه امام صادق علیه‌السلام برگزار شد

مراسم معارفه رئیس جدید دانشگاه امام صادق علیه‌السلام برگزار شد

هم‌زمان با حلول ماه ربیع المولود، مراسم معارفه رئیس جدید دانشگاه امام صادق علیه‌السلام با حضور آیت الله آملی لاریجانی رئیس محترم هیأت أمناء جامعه الامام الصادق علیه‌السلام برگزار شد.

مرحله اول ثبت‌نام اسکان دانشجویان ورودی۹۷ شروع شد/مهلت ثبت‌نام تا ۲۲ آبان

مرحله اول ثبت‌نام اسکان دانشجویان ورودی۹۷ شروع شد/مهلت ثبت‌نام تا ۲۲ آبان

نخستین مرحله از ثبت‌نام اسکان دانشجویان ورودی۹۷ از امروز (شنبه 19 آبان 1397) آغاز گردید و تا پایان روز سه‌شنبه 22 آبان‌ماه ادامه دارد.

پیام تسلیت آیت الله باقری کنی در پی ارتحال دکتر حاج علی اصغر کریم آبادی از یاران دیرین دانشگاه امام صادق علیه‌السلام

پیام تسلیت آیت الله باقری کنی در پی ارتحال دکتر حاج علی اصغر کریم آبادی از یاران دیرین دانشگاه امام صادق علیه‌السلام

آیت الله باقری کنی در پی ارتحال دکتر حاج علی اصغر کریم آبادی از یاران دیرین دانشگاه امام صادق علیه‌السلام با صدور پیامی تسلیت گفت.

مراسم بزرگداشت و تقدیر در پاییز 1385 از خدمت ماندگار مرحوم کریم‌آبادی

مراسم بزرگداشت و تقدیر در پاییز 1385 از خدمت ماندگار مرحوم کریم‌آبادی

تصاویر کمتردیده‌شده از مرحوم حاج علی‌اصغر کریم‌آبادی در مراسم بزرگداشت و تقدیر که توسط ستاد دانشجویی خدمت ماندگار در پاییز 1385 برگزار گردید.

فراخوان شرکت در دومین سوگواره ملی اربعین حسینی منتشر شد

فراخوان شرکت در دومین سوگواره ملی اربعین حسینی منتشر شد

به منظور حضور بیشتر دانشگاهیان در اعتلای فرهنگ حسینی در کشور، دومین سوگواره ملی اربعین حسینی با همکاری معاونت فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم و دانشگاه شهید چمران اهواز برگزار می شود.

حاج اصغر کریم‌آبادی مسئول داروخانه درمانگاه و متصدی امور تزریقات سه دهه اخیر دانشگاه درگذشت

حاج اصغر کریم‌آبادی مسئول داروخانه درمانگاه و متصدی امور تزریقات سه دهه اخیر دانشگاه درگذشت

حاج اصغر کریم‌آبادی مسئول داروخانه درمانگاه و متصدی امور تزریقات در سه دهه اخیر دانشگاه امام صادق علیه‌السلام صبح روز جمعه مورخ 25 آبان 1397 و در سالروز شهادت امام حسن عسکری علیه‌السلام دار فانی را وداع گفت.

مجمع استان همدان به همراه معارفه ورودی‌های۹۷

مجمع استان همدان به همراه معارفه ورودی‌های۹۷

جلسه مجمع استان همدان به همراه معارفه ورودی های جدید همدانی شب یکشنبه 20 آبان‌ماه در تالار امام خمینی(ره) برگزار شد که در این جلسه جمعی از فارغ التحصیلان به همراه دکتر سپهری شرکت داشتند.

فراخوان جذب نیروی انسانی در قالب امریه سربازی

فراخوان جذب نیروی انسانی در قالب امریه سربازی

سازمان بازرسی کل کشور در نظر دارد به منظور توسعه منابع انسانی و جذب متخصصان کارآمد، از میان فارغ‌التحصیلان مقطع کارشناسی ارشد و دکتری رشته حقوق و مدیریت به صورت امریه خدمت سربازی برای انجام فعالیت های نظارت و بازرسی دعوت به همکاری نماید.

برگزاری دورهمی صمیمانه مجمع منطقه کاشان

برگزاری دورهمی صمیمانه مجمع منطقه کاشان

دورهمی صمیمانه مجمع منطقه کاشان در روز دوشنبه 23 مهرماه برگزار شد.

مراسم افتتاحیه مجمع استان اصفهان برگزار گردید

مراسم افتتاحیه مجمع استان اصفهان برگزار گردید

مراسم افتتاحیه مجمع استان اصفهان با حضور حجت الاسلام میرلوحی، آقای دکتر سید مجتبی امامی و آقای دکتر مسعود رحمتی برگزار شد.

مراسم افتتاحیه مجمع استان خراسان با حضور رئیس دانشکده حقوق برگزار شد

مراسم افتتاحیه مجمع استان خراسان با حضور رئیس دانشکده حقوق برگزار شد

مراسم افتتاحیه مجمع استان خراسان روز دوشنبه 16 مهر 1397 برگزار گردید و مسئول جدید این مجمع معرفی شد.

دکتر محبی سخنان اخیر رهبر انقلاب را به نظم درآورد

دکتر محبی سخنان اخیر رهبر انقلاب را به نظم درآورد

دکتر محمدتقی محبی، عضو هیات علمی دانشگاه امام صادق علیه‌السلام اشعاری را پیرامون سخنرانی رهبر انقلاب در مراسم شب خاطره هفته دفاع مقدس سروده‌اند.