| چهارشنبه ۲۶ دی ۱۳۹۷ الأربعاء ۱۰ جمادى الأولى ۱۴۴۰ Wednesday 16 January 2019
نسبت عقلانیت و انقلاب در اندیشه شیعه/ انقلابی که مقابل ظلم می‌ایستد، انقلاب عقلانی است
  • 1397/02/02 11:09
  • 3885
جلال درخشه تشریح کرد:

نسبت عقلانیت و انقلاب در اندیشه شیعه/ انقلابی که مقابل ظلم می‌ایستد، انقلاب عقلانی است

عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق(ع) در نشست «کارکرد نظریه عقلانیت سیاسی در انقلاب اسلامی ایران» با اشاره به اینکه نسبت عقلانیت و انقلاب در اندیشه شیعه پشتواره محکمی دارد، گفت: انقلابی که مقابل ظلم می‌ایستد، انقلاب عقلانی است.
به گزارش خبرنگار دانشجویی و فرهنگی به نقل از ایکنا؛ دهمین نشست از سلسله نشست‌های تخصصی «همایش ملی انقلاب اسلامی در منظومه فکری امام خمینی (ره)، از نظریه تا عمل» با عنوان «کارکرد نظریه عقلانیت سیاسی در انقلاب اسلامی ایران؛ مبتنی بر اندیشه و عمل حکومتی امام خمینی (ره)» به همت پژوهشکده امام خمینی (ره) و انقلاب اسلامی و با همکاری مرکز فرهنگی دانشجویی امام (ره)، ولایت فقیه و انقلاب اسلامی، امروز سه‌شنبه، ۲۸ فروردین‌ماه جاری و با سخنرانی جلال درخشه، عضو هیئت علمی گروه علوم سیاسی دانشگاه امام صادق (ع) در محل این پژوهشکده برگزار شد.

نسبت عقلانیت و انقلاب در اندیشه شیعه/ انقلابی که مقابل ظلم می‌ایستد، انقلاب عقلانی است

درخشه در این نشست به ارائه مباحثی پیرامون نسبت عقلانیت و انقلاب اسلامی پرداخت و اظهار کرد: در فرهنگ سیاسی شیعه مفهوم انقلاب با جهاد و مقابله با ظلم و استبداد همراه بوده است، آنجا که امیرالمومنین (ع) در تحلیل حکومت خلیفه دوم خطبه می‌خوانند، اساسا بحث حضرت مقابله با خشونت گرایی و استبداد در سازه حکومت است. همچنین در خطبه معروف امیرالمومنین (ع) در ۱۸ ذی‌الحجه، وقتی پیشنهاد حکومت به ایشان دادند، حضرت در این خطبه اصول و آیین سیاسی حکومت خود را مشخص کردند و اصول بنیادی را برای مردم بیان کردند.

وی تاکید کرد: البته این‌طور نبوده که همه جا و در همه روایات تغییرات و تحولات اجتماعی همواره مثبت تلقی شود، در بعضی موارد از آن به عنوان فتنه یاد شده است. در دیدگاه اهل تسنن مفهوم انقلاب جز در دیدگاه برخی اندیشمندان آن جایگاهی ندارد.

عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق (ع) با بیان اینکه مفهوم انقلاب همواره در تاریخ اندیشه سیاسی، چه اندیشه سیاسی غرب و چه اندیشه سیاسی مسلمانان محل مناقشه بوده، تاکید کرد: آن‌هایی که به این مفهوم نگاه منفی داشته‌اند، عمدتا سعی کرده‌اند بحث را مبتنی بر استدلال‌هایی قرار دهند که هم در ادبیات ما وجود دارد و هم در ادبیات غرب دیده می‌شود. امیرالمومنین (ع) در کلام خود شورش‌هایی که محل حیات اجتماع بوده را مورد نقد قرار می‌دهند، پدیده‌هایی که نظام و نظم اجتماعی را مختل می‌کنند مانند کاری که خوارج کردند.

وی ادامه داد: در دیدگاه شیعه مفهوم انقلاب به دلایل مختلفی مورد توجه جدی بوده، یک دلیل آنکه وضعیتی که شیعیان در طول تاریخ با آن روبرو بودند و دلیل دیگر حجم عظیم روایات معصومین (ع) در باب جهاد و مبارزه با ظلم و استبداد بوده است.

درخشه افزود: جایگاه حضرت امام (ره) در میان متفکران، خاص و مهم بود، ایشان معماری حکومتی را عهده‌دار بود که تئوری‌های لازم آن را ذیل فقه مطرح کردند و در این زمینه صاحب نظریه بودند و برای تمهید مقدمات انقلاب تئوری خود را بیان کردند.

وی با طرح این پرسش که نسبت میان این نوع تحول اجتماعی که نظم سیاسی و اجتماعی را کنار می‌گذارد با مقوله عقلانیت چیست؟ گفت: این سوال بعد از انقلاب نمود بیشتری داشت و تحرکات در اغلب موارد مصادف با رادیکالیزم سیاسی و تندروی بود. اما آیا اسلام و امام (ره) به عنوان نماینده فقهی، فلسفی و فکری این تحول موافق این تندروی‌ها در جا‌هایی بوده است یا خیر؟ قاعدتا این بحث با عقلانیت مطرح است.

عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق (ع) با تشریح مفهوم عقلانیت در دنیای امروز، افزود: تعاریف متعددی از عقل شده است؛ یک تعریف این است که عقلانیت معیاری از جهان مدرن است، اما به معنای عقلانیت ابزاری است که جای خدا را می‌گیرد و معیار خوب و بد در جامعه می‌شود و این‌ها تعیین کننده ارزش‌ها و اخلاق می‌شوند.

وی با تاکید بر اینکه جامعه بدون داشتن معیار‌های خوب بودن و بد بودن بقا ندارد، گفت: بقا با امنیت همراه است، ارزش‌های اخلاقی شیرازه جامعه را تشکیل می‌دهد. اگر نگاه فرایندی به این بحث داشته باشیم می‌بینیم که در غرب از عقل فلسفی به ضدیت با عقل و به عقل منهای وحی رسیدند. در یونان که عقل متدیک مفهوم قابل قبولی بود رسیدند به جایی که مسیحیت توسعه یافت و همراهی عقل با وحی را نپذیرفتند، پس از این‌ها بود که مناظره فق‌ها با فلاسفه شکل گرفت.

درخشه گفت: وقتی می‌گوییم عقلانیت، منظور ما چیست؟ شاخصه‌های آن وقتی مشخص شد عملکرد انقلاب اسلامی بر اساس این شاخصه‌ها توضیح داده می‌شود.

وی در این‌باره افزود: عقلانیت یک جا خرسندی این جهانی انسان را در ذیل سعادت توضیح می‌دهد و منفعت فردی را مقدم بر هر چیز می‌داند و می‌گوید اخلاق آن چیزی است که نفع من را تامین کند یا لذت‌گرایان که عقل را در ذیل لذت تعریف کرده‌اند. در این مقوله بحث مصلحت‌جویی هم قابل طرح است. اینکه مصلحت چیست و مصلحت فردی یا اجتماعی کدام یک اهمیت دارد؟ مصلحت فردی در این تعریف عقلانیت جای دارد.

درخشه با بیان اینکه در بحث عقلانیت همه این موارد حتی مفهوم عقل دینی که جزء مبانی فقهی ما است، می‌تواند دخالت داشته باشد، ادامه داد: دولت همواره خود را نماینده مصلحت عمومی و اجتماعی می‌داند، جایگاه مصلحت عمومی را باید مشخص کرد و مبنای آن را هم باید توضیح داد.

این استاد دانشگاه با بیان اینکه دو نوع سیاست؛ واقع‌گرایانه و آرمان‌گرایانه داریم، تصریح کرد: جمهوری اسلامی تابع سیاست آرمان گرایانه است و مفهوم مصلحت مسئله‌ای برای سنجش سیاست است، مصلحت می‌تواند زیرساخت عقلی داشته باشد که اینجا مصلحت شخصی نیست و اجتماعی است و یکی از مهمترین کار‌هایی که حضرت امام (ره) انجام دادند توسعه بحث مصلحت در جامعه بوده است.

وی با تاکید بر اینکه هدف انقلاب اسلامی، بهینه سازی و رسیدن به جامعه طیبه است، گفت: آن‌ها که مخالف انقلاب اسلامی هستند می‌گویند «انقلاب ذاتا افراطی‌گری» است و این بحثی است که در تاریخ اندیشه سیاسی استمرار دارد. انقلاب اسلامی مقابل استبداد می‌ایستد و آنجا که مقابل ظلم و استبداد می‌ایستد دقیقا عقلانی است و ملازم و همپا با عقلانیت است. ظلم و استبداد مقوله‌ای است که مورد اشمئزاز نوع بشر است. عقلانیت مد نظر انقلاب اسلامی ذیل وحی تبیین می‌شود، بنیان این انقلاب، ضد ظلم و ضد استبداد بوده و می‌خواسته شریعت دین را در جامعه جاری کند.

عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق (ع) با بیان اینکه منظور از عقل اصول عقلانی است، ادامه داد: اصول عقلانی شامل مستقلات عقلیه و ملازمات عقلیه است. مستقلات عقلانی به این معنا است که اصول عقلانی فارغ از نوع دین و آیین پذیرفته می‌شود، خوبی خوب است، ظلم بد است، اساسا ظلم ضد عقل است و نوع بشر آن را نمی‌پذیرد و مخصوص شهروند مسلمان هم نیست، بی‌خدا و با خدا گرایش عادلانه دارند.

وی افزود: بعضی چیز‌ها وجود دارد که عقل بدون واسطه به آن نمی‌رسد، اگر انقلابی مقابل ظلم بایستد انقلاب عقلانی است، نه تنها عقلانی است بلکه وظیفه‌ای است که انسان در خود احساس می‌کند و دین هم این مستقلات عقلی را تایید می‌کند.

درخشه گفت: انقلاب اسلامی ایران اساسا ذاتی مبتنی بر مبانی مذهبی داشته و این نسبت چه در ذیل عقل و چه وحی توضیح داده شود، مستقیم است، این نسبت هم در اندیشه‌های امام (ره) و هم در اندیشه‌های مقام معظم رهبری قابل مشاهده است. کارکرد انقلاب اسلامی ایران در بدو امر تغییر نظام سیاسی فعلی به یک نظام سیاسی دینی بود، انقلاب اسلامی در پی ایجاد جامعه طیبه‌ای بوده که ویژگی‌های انسانی و دینی جایگزین مفاهیم پیش شود و این مردم بودند که به تغییر سیستم دست زدند.

وی افزود: تمام انقلاب‌های بزرگ دنیا را زیر و رو کردم، هیچ انقلابی در این سطح سعی نکرده خود را در قالب نهاد‌های قانونی توضیح و توسعه دهد، امام (ره) بلافاصله پس از انقلاب رفراندوم برگزار می‌کنند، در حالی که تمام انقلاب‌های دنیا از آغاز تا انتها همیشه با حالت اضطراری اداره شدند، انقلاب اسلامی ایران از این حیث که توانست خود را اثبات کند استثنا است و کار ویژ‌ه‌های انقلاب اسلامی در ذیل قانون نهادینه شد.

عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق(ع) با بیان اینکه برخی این پرسش را مطرح می‌کنند که چرا استمرار جنگ، چرا مذاکره نکنیم؟، گفت: در مقابل هجوم یک کشور به یک سرزمین و کشور دیگر می‌توانیم توضیح دیگری غیر از دفاع که عقلانی هم باشد ارائه دهیم؟ وظیفه عقلی این است که دفاع کنیم. انقلاب اسلامی با همین تفسیر برای حفظ هویت خود مقابل تجاوزگران می‌ایستد، این را هم دین به ما نمی‌گوید، دین به تبع امری عقلی جهاد و دفاع را تایید می‌کند.
مشاهده مطلب
نظر شما
  • 0
  • 0
  • 0
  •  
  •  
اعلام جزئیات بیمه حوادث گروهی دانشجویان

اطلاعیه/

اعلام جزئیات بیمه حوادث گروهی دانشجویان

برنامه زمانبندی رشته‌ها و سالن‌های ورزشی در سال تحصیلی 98-97 به تصویب رسید

در جلسه مسئولین گروه‌های ورزشی دانشگاه؛

برنامه زمانبندی رشته‌ها و سالن‌های ورزشی در سال تحصیلی 98-97 به تصویب رسید

اعطای وام ورزشی بر مبنای امتیاز دانشجویی

اداره تربیت بدنی خبر داد:

اعطای وام ورزشی بر مبنای امتیاز دانشجویی

سقف وام پرداختی صندوق دانشگاه افزایش یافت

با حمایت رئیس دانشگاه؛

سقف وام پرداختی صندوق دانشگاه افزایش یافت

برنامه‌ی گروه کوهنوردی دانشگاه امام صادق(ع) در نیم‌سال اول ۹۸-۹۷

از سوی اداره تربیت بدنی اعلام شد؛

برنامه‌ی گروه کوهنوردی دانشگاه امام صادق(ع) در نیم‌سال اول ۹۸-۹۷

تمدید مهلت ثبت‌نام انتخابات نمایندگان دانشجویان ورودی 97 ساکن اقامتگاه‌ها تا 26دی

تمدید مهلت ثبت‌نام انتخابات نمایندگان دانشجویان ورودی 97 ساکن اقامتگاه‌ها تا 26دی

اداره امور دانشجویی مهلت ثبت‌نام انتخابات نمایندگان دانشجویان ورودی 97 ساکن اقامتگاه‌ها را تا 26 دی‌ماه تمدید کرد.

ثبت‌نام سی‌ و چهارمین جشنواره سراسری قرآن و عترت آغاز شد

ثبت‌نام سی‌ و چهارمین جشنواره سراسری قرآن و عترت آغاز شد

دارالقرآن الکریم دانشگاه امام صادق علیه‌السلام از آغاز ثبت‌نام سی‌ و چهارمین جشنواره سراسری قرآن و عترت دانشجویان کشور خبر داد.

حجت‌الاسلام زندیه از دارالقرآن‌الکریم برای اجرای برنامه «قرائت شبانه سوره واقعه» در فضای اقامتگاه دانشجویی تقدیر و تشکر کردند

حجت‌الاسلام زندیه از دارالقرآن‌الکریم برای اجرای برنامه «قرائت شبانه سوره واقعه» در فضای اقامتگاه دانشجویی تقدیر و تشکر کردند

حجت الاسلام و المسلمین دکتر زندیه، قائم مقام معاون دانشجویی و فرهنگی، در پیامی از اجرای برنامه «قرائت شبانه سوره واقعه» توسط دارالقرآن الکریم در دانشگاه و فضای اقامتگاه تقدیر و تشکر کردند و از همه دانشجویان دعوت کردند در این برنامه نورانی، حضور پرشور داشته باشند.

پیام تبریک معاونت دانشجویی و فرهنگی در پی انتصاب دکتر مهدی مشفق به سمت معاون اداری و مالی کانون زبان ایران

پیام تبریک معاونت دانشجویی و فرهنگی در پی انتصاب دکتر مهدی مشفق به سمت معاون اداری و مالی کانون زبان ایران

معاونت دانشجویی و فرهنگی با صدور پیامی، انتصاب شایسته دانش‌آموخته دانشگاه امام صادق علیه‌السلام به سمت معاون اداری و مالی کانون زبان ایران را تبریک گفت.

دومین اطلاعیه معاونت دانشجویی و فرهنگی در خصوص «کارگروه کار دانشجویی» منتشر شد

دومین اطلاعیه معاونت دانشجویی و فرهنگی در خصوص «کارگروه کار دانشجویی» منتشر شد

به زودی اطلاعیه ثبت‌نام کارگروه کار دانشجویی منتشر می‌شود که امکان ثبت‌نام برای کلیه علاقمندان با هر سطح و توانایی و با هر سال ورودی در نظر گرفته شده است.

انتشار آیین‌نامه برگزاری هشتمین دوره مسابقات ملی مناظره دانشجویان ایران - مرحله دانشگاهی/استانی

انتشار آیین‌نامه برگزاری هشتمین دوره مسابقات ملی مناظره دانشجویان ایران - مرحله دانشگاهی/استانی

آیین‌نامه برگزاری هشتمین دوره مسابقات ملی مناظره دانشجویان ایران برای مرحله دانشگاهی/استانی منتشر شد.

برگزاری کارگاه تخصصی شخصیت‌شناسی اینیاگرام

برگزاری کارگاه تخصصی شخصیت‌شناسی اینیاگرام

کانون دانشجویی همیاران سلامت از برگزاری کارگاه تخصصی شخصیت‌شناسی اینیاگرام خبر داد.

حضور دندانپزشک خانم در روزهای یکشنبه جهت معاینه خانواده محترم اساتید، دانشجویان و کارکنان

حضور دندانپزشک خانم در روزهای یکشنبه جهت معاینه خانواده محترم اساتید، دانشجویان و کارکنان

اداره امور دانشجویی از حضور دندانپزشک خانم در روزهای یکشنبه جهت معاینه خانواده محترم اساتید، دانشجویان و کارکنان خبر داد.

آغاز ثبت‌نام انتخابات نمایندگان دانشجویان ورودی97 ساکن اقامتگاه‌ها

آغاز ثبت‌نام انتخابات نمایندگان دانشجویان ورودی97 ساکن اقامتگاه‌ها

اداره امور دانشجویی با صدور اطلاعیه‌ای از آغاز ثبت‌نام انتخابات نمایندگان دانشجویان ورودی97 ساکن اقامتگاه‌ها خبر داد.

بازدید ریاست محترم دانشگاه از اداره تغذیه به منظور بررسی مشکلات و موارد موجود

بازدید ریاست محترم دانشگاه از اداره تغذیه به منظور بررسی مشکلات و موارد موجود

صبح امروز ریاست محترم دانشگاه حجت‌الاسلام و المسلمین دکتر سعدی با حضور در سالن غذاخوری دانشگاه با همکاران اداره تغذیه دیدار و گفتگو کردند و به بررسی مشکلات و موارد موجود در این اداره پرداختند.

ارائه راهنمایی و مشاوره رشته‌های بخش ادبی با حضور رتبه اول رشته داستان‌نویسی و رشته‌های بخش معارفی توسط برگزیده رشته آشنایی با سیره معصومین(ع) انجام می‌پذیرد

ارائه راهنمایی و مشاوره رشته‌های بخش ادبی با حضور رتبه اول رشته داستان‌نویسی و رشته‌های بخش معارفی توسط برگزیده رشته آشنایی با سیره معصومین(ع) انجام می‌پذیرد

امروز و همزمان با ثبت‌نام مسابقات قرآن و عترت، ارائه راهنمایی و مشاوره رشته‌های بخش ادبی با حضور رتبه اول رشته داستان‌نویسی و رشته‌های بخش معارفی توسط برگزیده رشته آشنایی با سیره معصومین(ع) انجام می‌پذیرد.

حضور حجت‌الاسلام دکتر زندیه قائم‌مقام معاون دانشجویی و فرهنگی در جلسه تمرین گروه تواشیح دارالقرآن الکریم

حضور حجت‌الاسلام دکتر زندیه قائم‌مقام معاون دانشجویی و فرهنگی در جلسه تمرین گروه تواشیح دارالقرآن الکریم

حجت‌الاسلام و المسلمین دکتر نورالدین زندیه قائم‌مقام معاون دانشجویی و فرهنگی در جلسه تمرین گروه تواشیح دارالقرآن الکریم حضور یافت و از نزدیک در جریان نحوه تمرین گروه تواشیح به منظور شرکت در مسابقات قرآن و عترت دانشجویان کشور قرار گرفت.

پایان دوره سلسله جلسات آموزش قرائت قرآن کریم

پایان دوره سلسله جلسات آموزش قرائت قرآن کریم

جلسات آموزشی قرائت قرآن کریم توسط واحد آموزش دارالقرآن الکریم با حضور استاد محترم جناب آقای بخشی در نیم‌سال اول تحصیلی 97-98 برگزار گردید.

نخستین شماره نشریه ساوالان منتشر شد + PDF

نخستین شماره نشریه ساوالان منتشر شد + PDF

نخستین شماره نشریه ساوالان به همت مجمع شهید باکری دانشگاه امام صادق علیه‌السلام منتشر شد.

پایان دوره سلسله جلسات آموزش حفظ قرآن کریم در نیمسال اول تحصیلی 98-97

پایان دوره سلسله جلسات آموزش حفظ قرآن کریم در نیمسال اول تحصیلی 98-97

جلسات آموزشی حفظ قرآن توسط واحد آموزش دارالقرآن الکریم با حضور استاد محترم جناب آقای محرم زاده در نیم‌سال اول تحصیلی 97-98 برگزار گردید.

گزارش اولین جلسه از سلسله نشست‌های جریان‌شناسی اقتصاد اسلامی

گزارش اولین جلسه از سلسله نشست‌های جریان‌شناسی اقتصاد اسلامی

اولین نشست از سلسله نشست های جریان شناسی اقتصاد اسلامی به همت حلقه اقتصاد اسلامی و انجمن علمی دانشجویی اقتصاد برگزار گردید.

فرایند پذیرش مقالات در دوفصلنامه «ره‌آورد سیاسی» همراه با شیوه‌نامه نگارش و ارسال مقاله

فرایند پذیرش مقالات در دوفصلنامه «ره‌آورد سیاسی» همراه با شیوه‌نامه نگارش و ارسال مقاله

فرایند پذیرش مقالات در دوفصلنامه «ره‌آورد سیاسی» همراه با شیوه‌نامه نگارش و ارسال مقاله از سوی انجمن علمی‌دانشجویی علوم سیاسی اعلام شد.

ارائه نمونه‌سؤالات دوره گذشته جشنواره سراسری قرآن و عترت همراه با راهنمایی و مشاوره

ارائه نمونه‌سؤالات دوره گذشته جشنواره سراسری قرآن و عترت همراه با راهنمایی و مشاوره

دارالقرآن‌الکریم از ارائه نمونه‌سؤالات دوره گذشته جشنواره سراسری قرآن و عترت همراه با راهنمایی و مشاوره پس از اقامه نماز جماعت عصر امروز خبر داد.

آخرین جلسه‌ی هماهنگی جهت برگزاری نشست علمی جستاری در روایات طبی در پرتو ملاحظات فقهی_اصولی

آخرین جلسه‌ی هماهنگی جهت برگزاری نشست علمی جستاری در روایات طبی در پرتو ملاحظات فقهی_اصولی

پیش از ظهر امروز آخرین جلسه‌ی هماهنگی جهت برگزاری نشست علمی «جستاری در روایات طبی در پرتو ملاحظات فقهی_اصولی» برگزار شد.

ارائه راهنمایی و مشاوره توسط برگزیده رشته احکام در مرحله منطقه‌ای

ارائه راهنمایی و مشاوره توسط برگزیده رشته احکام در مرحله منطقه‌ای

دارالقرآن الکریم دانشگاه امام صادق علیه‌السلام از آغاز به کار میز راهنمایی و مشاوره هم‌زمان با ثبت‌نام مسابقات سراسری قرآن و عترت خبر داد.