| چهارشنبه ۰۴ مهر ۱۳۹۷ الأربعاء ۱۶ محرم ۱۴۴۰ Wednesday 26 September 2018
نسبت عقلانیت و انقلاب در اندیشه شیعه/ انقلابی که مقابل ظلم می‌ایستد، انقلاب عقلانی است
  • 1397/02/02 11:09
  • 3885
جلال درخشه تشریح کرد:

نسبت عقلانیت و انقلاب در اندیشه شیعه/ انقلابی که مقابل ظلم می‌ایستد، انقلاب عقلانی است

عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق(ع) در نشست «کارکرد نظریه عقلانیت سیاسی در انقلاب اسلامی ایران» با اشاره به اینکه نسبت عقلانیت و انقلاب در اندیشه شیعه پشتواره محکمی دارد، گفت: انقلابی که مقابل ظلم می‌ایستد، انقلاب عقلانی است.
به گزارش خبرنگار دانشجویی و فرهنگی به نقل از ایکنا؛ دهمین نشست از سلسله نشست‌های تخصصی «همایش ملی انقلاب اسلامی در منظومه فکری امام خمینی (ره)، از نظریه تا عمل» با عنوان «کارکرد نظریه عقلانیت سیاسی در انقلاب اسلامی ایران؛ مبتنی بر اندیشه و عمل حکومتی امام خمینی (ره)» به همت پژوهشکده امام خمینی (ره) و انقلاب اسلامی و با همکاری مرکز فرهنگی دانشجویی امام (ره)، ولایت فقیه و انقلاب اسلامی، امروز سه‌شنبه، ۲۸ فروردین‌ماه جاری و با سخنرانی جلال درخشه، عضو هیئت علمی گروه علوم سیاسی دانشگاه امام صادق (ع) در محل این پژوهشکده برگزار شد.

نسبت عقلانیت و انقلاب در اندیشه شیعه/ انقلابی که مقابل ظلم می‌ایستد، انقلاب عقلانی است

درخشه در این نشست به ارائه مباحثی پیرامون نسبت عقلانیت و انقلاب اسلامی پرداخت و اظهار کرد: در فرهنگ سیاسی شیعه مفهوم انقلاب با جهاد و مقابله با ظلم و استبداد همراه بوده است، آنجا که امیرالمومنین (ع) در تحلیل حکومت خلیفه دوم خطبه می‌خوانند، اساسا بحث حضرت مقابله با خشونت گرایی و استبداد در سازه حکومت است. همچنین در خطبه معروف امیرالمومنین (ع) در ۱۸ ذی‌الحجه، وقتی پیشنهاد حکومت به ایشان دادند، حضرت در این خطبه اصول و آیین سیاسی حکومت خود را مشخص کردند و اصول بنیادی را برای مردم بیان کردند.

وی تاکید کرد: البته این‌طور نبوده که همه جا و در همه روایات تغییرات و تحولات اجتماعی همواره مثبت تلقی شود، در بعضی موارد از آن به عنوان فتنه یاد شده است. در دیدگاه اهل تسنن مفهوم انقلاب جز در دیدگاه برخی اندیشمندان آن جایگاهی ندارد.

عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق (ع) با بیان اینکه مفهوم انقلاب همواره در تاریخ اندیشه سیاسی، چه اندیشه سیاسی غرب و چه اندیشه سیاسی مسلمانان محل مناقشه بوده، تاکید کرد: آن‌هایی که به این مفهوم نگاه منفی داشته‌اند، عمدتا سعی کرده‌اند بحث را مبتنی بر استدلال‌هایی قرار دهند که هم در ادبیات ما وجود دارد و هم در ادبیات غرب دیده می‌شود. امیرالمومنین (ع) در کلام خود شورش‌هایی که محل حیات اجتماع بوده را مورد نقد قرار می‌دهند، پدیده‌هایی که نظام و نظم اجتماعی را مختل می‌کنند مانند کاری که خوارج کردند.

وی ادامه داد: در دیدگاه شیعه مفهوم انقلاب به دلایل مختلفی مورد توجه جدی بوده، یک دلیل آنکه وضعیتی که شیعیان در طول تاریخ با آن روبرو بودند و دلیل دیگر حجم عظیم روایات معصومین (ع) در باب جهاد و مبارزه با ظلم و استبداد بوده است.

درخشه افزود: جایگاه حضرت امام (ره) در میان متفکران، خاص و مهم بود، ایشان معماری حکومتی را عهده‌دار بود که تئوری‌های لازم آن را ذیل فقه مطرح کردند و در این زمینه صاحب نظریه بودند و برای تمهید مقدمات انقلاب تئوری خود را بیان کردند.

وی با طرح این پرسش که نسبت میان این نوع تحول اجتماعی که نظم سیاسی و اجتماعی را کنار می‌گذارد با مقوله عقلانیت چیست؟ گفت: این سوال بعد از انقلاب نمود بیشتری داشت و تحرکات در اغلب موارد مصادف با رادیکالیزم سیاسی و تندروی بود. اما آیا اسلام و امام (ره) به عنوان نماینده فقهی، فلسفی و فکری این تحول موافق این تندروی‌ها در جا‌هایی بوده است یا خیر؟ قاعدتا این بحث با عقلانیت مطرح است.

عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق (ع) با تشریح مفهوم عقلانیت در دنیای امروز، افزود: تعاریف متعددی از عقل شده است؛ یک تعریف این است که عقلانیت معیاری از جهان مدرن است، اما به معنای عقلانیت ابزاری است که جای خدا را می‌گیرد و معیار خوب و بد در جامعه می‌شود و این‌ها تعیین کننده ارزش‌ها و اخلاق می‌شوند.

وی با تاکید بر اینکه جامعه بدون داشتن معیار‌های خوب بودن و بد بودن بقا ندارد، گفت: بقا با امنیت همراه است، ارزش‌های اخلاقی شیرازه جامعه را تشکیل می‌دهد. اگر نگاه فرایندی به این بحث داشته باشیم می‌بینیم که در غرب از عقل فلسفی به ضدیت با عقل و به عقل منهای وحی رسیدند. در یونان که عقل متدیک مفهوم قابل قبولی بود رسیدند به جایی که مسیحیت توسعه یافت و همراهی عقل با وحی را نپذیرفتند، پس از این‌ها بود که مناظره فق‌ها با فلاسفه شکل گرفت.

درخشه گفت: وقتی می‌گوییم عقلانیت، منظور ما چیست؟ شاخصه‌های آن وقتی مشخص شد عملکرد انقلاب اسلامی بر اساس این شاخصه‌ها توضیح داده می‌شود.

وی در این‌باره افزود: عقلانیت یک جا خرسندی این جهانی انسان را در ذیل سعادت توضیح می‌دهد و منفعت فردی را مقدم بر هر چیز می‌داند و می‌گوید اخلاق آن چیزی است که نفع من را تامین کند یا لذت‌گرایان که عقل را در ذیل لذت تعریف کرده‌اند. در این مقوله بحث مصلحت‌جویی هم قابل طرح است. اینکه مصلحت چیست و مصلحت فردی یا اجتماعی کدام یک اهمیت دارد؟ مصلحت فردی در این تعریف عقلانیت جای دارد.

درخشه با بیان اینکه در بحث عقلانیت همه این موارد حتی مفهوم عقل دینی که جزء مبانی فقهی ما است، می‌تواند دخالت داشته باشد، ادامه داد: دولت همواره خود را نماینده مصلحت عمومی و اجتماعی می‌داند، جایگاه مصلحت عمومی را باید مشخص کرد و مبنای آن را هم باید توضیح داد.

این استاد دانشگاه با بیان اینکه دو نوع سیاست؛ واقع‌گرایانه و آرمان‌گرایانه داریم، تصریح کرد: جمهوری اسلامی تابع سیاست آرمان گرایانه است و مفهوم مصلحت مسئله‌ای برای سنجش سیاست است، مصلحت می‌تواند زیرساخت عقلی داشته باشد که اینجا مصلحت شخصی نیست و اجتماعی است و یکی از مهمترین کار‌هایی که حضرت امام (ره) انجام دادند توسعه بحث مصلحت در جامعه بوده است.

وی با تاکید بر اینکه هدف انقلاب اسلامی، بهینه سازی و رسیدن به جامعه طیبه است، گفت: آن‌ها که مخالف انقلاب اسلامی هستند می‌گویند «انقلاب ذاتا افراطی‌گری» است و این بحثی است که در تاریخ اندیشه سیاسی استمرار دارد. انقلاب اسلامی مقابل استبداد می‌ایستد و آنجا که مقابل ظلم و استبداد می‌ایستد دقیقا عقلانی است و ملازم و همپا با عقلانیت است. ظلم و استبداد مقوله‌ای است که مورد اشمئزاز نوع بشر است. عقلانیت مد نظر انقلاب اسلامی ذیل وحی تبیین می‌شود، بنیان این انقلاب، ضد ظلم و ضد استبداد بوده و می‌خواسته شریعت دین را در جامعه جاری کند.

عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق (ع) با بیان اینکه منظور از عقل اصول عقلانی است، ادامه داد: اصول عقلانی شامل مستقلات عقلیه و ملازمات عقلیه است. مستقلات عقلانی به این معنا است که اصول عقلانی فارغ از نوع دین و آیین پذیرفته می‌شود، خوبی خوب است، ظلم بد است، اساسا ظلم ضد عقل است و نوع بشر آن را نمی‌پذیرد و مخصوص شهروند مسلمان هم نیست، بی‌خدا و با خدا گرایش عادلانه دارند.

وی افزود: بعضی چیز‌ها وجود دارد که عقل بدون واسطه به آن نمی‌رسد، اگر انقلابی مقابل ظلم بایستد انقلاب عقلانی است، نه تنها عقلانی است بلکه وظیفه‌ای است که انسان در خود احساس می‌کند و دین هم این مستقلات عقلی را تایید می‌کند.

درخشه گفت: انقلاب اسلامی ایران اساسا ذاتی مبتنی بر مبانی مذهبی داشته و این نسبت چه در ذیل عقل و چه وحی توضیح داده شود، مستقیم است، این نسبت هم در اندیشه‌های امام (ره) و هم در اندیشه‌های مقام معظم رهبری قابل مشاهده است. کارکرد انقلاب اسلامی ایران در بدو امر تغییر نظام سیاسی فعلی به یک نظام سیاسی دینی بود، انقلاب اسلامی در پی ایجاد جامعه طیبه‌ای بوده که ویژگی‌های انسانی و دینی جایگزین مفاهیم پیش شود و این مردم بودند که به تغییر سیستم دست زدند.

وی افزود: تمام انقلاب‌های بزرگ دنیا را زیر و رو کردم، هیچ انقلابی در این سطح سعی نکرده خود را در قالب نهاد‌های قانونی توضیح و توسعه دهد، امام (ره) بلافاصله پس از انقلاب رفراندوم برگزار می‌کنند، در حالی که تمام انقلاب‌های دنیا از آغاز تا انتها همیشه با حالت اضطراری اداره شدند، انقلاب اسلامی ایران از این حیث که توانست خود را اثبات کند استثنا است و کار ویژ‌ه‌های انقلاب اسلامی در ذیل قانون نهادینه شد.

عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق(ع) با بیان اینکه برخی این پرسش را مطرح می‌کنند که چرا استمرار جنگ، چرا مذاکره نکنیم؟، گفت: در مقابل هجوم یک کشور به یک سرزمین و کشور دیگر می‌توانیم توضیح دیگری غیر از دفاع که عقلانی هم باشد ارائه دهیم؟ وظیفه عقلی این است که دفاع کنیم. انقلاب اسلامی با همین تفسیر برای حفظ هویت خود مقابل تجاوزگران می‌ایستد، این را هم دین به ما نمی‌گوید، دین به تبع امری عقلی جهاد و دفاع را تایید می‌کند.
مشاهده مطلب
نظر شما
  • 0
  • 0
  • 0
  •  
  •  
اداره تربیت بدنی برنامه مجموعه‌های ورزشی دانشگاه در ایام تابستان97 را اعلام کرد

اداره تربیت بدنی برنامه مجموعه‌های ورزشی دانشگاه در ایام تابستان97 را اعلام کرد

تقویم اجرایی مراحل بعدی هفتمین دوره مناظرات ملی دانشجویی اعلام شد

تقویم اجرایی مراحل بعدی هفتمین دوره مناظرات ملی دانشجویی اعلام شد

اسامی برگزیدگان بخش معارفی مرحله منطقه‌ای جشنواره سراسری قرآن و عترت اعلام شد / 9 امام صادقی در جمع راه‌یافتگان به مرحله سراسری

اسامی برگزیدگان بخش معارفی مرحله منطقه‌ای جشنواره سراسری قرآن و عترت اعلام شد / 9 امام صادقی در جمع راه‌یافتگان به مرحله سراسری

شیوه‌نامه محاسبه امتیاز دانشجویی برای سال دانشگاهی ۹۸-۹۷ اعلام شد

در قالب اینفوگرافیک و موشن‌گرافیک ببینید؛

شیوه‌نامه محاسبه امتیاز دانشجویی برای سال دانشگاهی ۹۸-۹۷ اعلام شد

آغاز ثبت‌نام برای عضویت در هیأت مدیره اقامتگاه متأهلی

آغاز ثبت‌نام برای عضویت در هیأت مدیره اقامتگاه متأهلی

ثبت‌نام برای عضویت در هیأت مدیره اقامتگاه متأهلی از امروز آغاز و تا هفتم مهرماه ادامه دارد.

انجام طرح پایش سلامت ویژه دانشجویان ورودی جدید

انجام طرح پایش سلامت ویژه دانشجویان ورودی جدید

طرح پایش سلامت دانشجویان ورودی جدید توسط اداره راهنمایی و مشاوره انجام می‌شود.

فراخوان جشنواره انتخاب و معرفی دانشجوی نمونه کشوری سال1397 منتشر شد / آغاز ثبت‌نام از دهم مهرماه

فراخوان جشنواره انتخاب و معرفی دانشجوی نمونه کشوری سال1397 منتشر شد / آغاز ثبت‌نام از دهم مهرماه

حسب آیین‌نامه وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، انتخاب و معرفی دانشجوی نمونه در سه مقطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکترا، صورت می گیرد. نفرات اول هر مقطع جهت ارزیابی و انتخاب دانشجوی نمونه کشوری به وزارت متبوع معرفی خواهند شد.

اطلاعیه ثبت‌نام اینترنت دانشگاه ویژه ورودی‌های97

اطلاعیه ثبت‌نام اینترنت دانشگاه ویژه ورودی‌های97

اطلاعیه ثبت‌نام اینترنت دانشگاه ویژه ورودی‌های97 از سوی اداره امور دانشجویی منتشر شد.

امسال علاوه بر سال تحصیلی پربار باید سال جلوه‌گر کردن و تجسم بخشیدن نظام و انقلاب باشد

امسال علاوه بر سال تحصیلی پربار باید سال جلوه‌گر کردن و تجسم بخشیدن نظام و انقلاب باشد

حجت‌الاسلام والمسلمین مهدوی‌کنی در مراسم آغاز سال تحصیلی جدید دانشگاه امام صادق(ع) به ایراد سخنرانی پرداخت.

مدیر حوزه تغذیه منصوب شد

مدیر حوزه تغذیه منصوب شد

دکتر مهدی مشفق، قائم‌مقام معاون دانشجویی و فرهنگی در حکمی، آقای امیرهوشنگ بخشی بوئینی را به سمت «مدیر حوزه تغذیه» منصوب کرد.

فوری/منطقه‌بندی نهایی سومین مرحله رقابت‌های هفتمین دوره مناظرات ملی دانشجویی اعلام شد

فوری/منطقه‌بندی نهایی سومین مرحله رقابت‌های هفتمین دوره مناظرات ملی دانشجویی اعلام شد

منطقه‌بندی نهایی سومین مرحله رقابت‌های هفتمین دوره مناظرات ملی دانشجویی اعلام شد.

ترجمه تحلیلی مقاله «برنامه صهیونیستی برای [تجزیه] خاورمیانه» +دانلود

ترجمه تحلیلی مقاله «برنامه صهیونیستی برای [تجزیه] خاورمیانه» +دانلود

ترجمه تحلیلی مقاله "The Zionist Plan For The Middle East" توسط انجمن علمی‌دانشجویی زبان‌های خارجی دانشگاه امام صادق علیه‌اسلام به زبان فارسی منتشر شد.

اطلاعیه انتخاب واحد نیمسال اول سال دانشگاهی 98-97

اطلاعیه انتخاب واحد نیمسال اول سال دانشگاهی 98-97

اطلاعیه انتخاب واحد نیمسال اول سال دانشگاهی 98-97 از سوی اداره کل آموزش و تحصیلات تکمیلی منتشر گردید.

برگزیدگان مرحله سراسری سی و سومین جشنواره سراسری قرآن و عترت دانشجویان کشور معرفی شدند

برگزیدگان مرحله سراسری سی و سومین جشنواره سراسری قرآن و عترت دانشجویان کشور معرفی شدند

آیین اختتامیه و تقدیر از منتخبان جشنواره قرآن و عترت برگزار گردید.

بیست و یکمین دوره تربیتی-آموزشی والعصر در دانشگاه امام صادق علیه‌السلام برگزار شد

بیست و یکمین دوره تربیتی-آموزشی والعصر در دانشگاه امام صادق علیه‌السلام برگزار شد

به منظور جریان سازی و ترسیم ضرورت و چگونگی نهضت نرم افزاری انقلاب اسلامی در راستای تولید نرم افزار دینی و الگوی اسلامی-ایرانی پیشرفت، بیستم و یکمین دوره تربیتی آموزشی والعصر برگزار شد.

مراسم عزاداری شب شهادت امام صادق(ع) در مجتمع امام صادق(ع) برگزار می‌شود

مراسم عزاداری شب شهادت امام صادق(ع) در مجتمع امام صادق(ع) برگزار می‌شود

مراسم عزاداری شب شهادت امام صادق(ع) در مجتمع امام صادق(ع) واقع در شهرک غرب، بلوار دریا برگزار می‌شود.

نشست «بررسی فراز و فرود طرح‌ها و عدالت اجتماعی»

نشست «بررسی فراز و فرود طرح‌ها و عدالت اجتماعی»

نشست بررسی فراز و فرود طرح‌ها و عدالت اجتماعی در دهه چهارم انقلاب با عنوان شاخص ترکیبی عدالت اجتماعی در دانشگاه امام صادق (ع) برگزار شد.

هدایت نقدینگی‌ به سمت تأمین مالی تولید/ بازدهی مناسب حوزه کسب‌‌و‌کار نقدینگی را جذب می‌کند

هدایت نقدینگی‌ به سمت تأمین مالی تولید/ بازدهی مناسب حوزه کسب‌‌و‌کار نقدینگی را جذب می‌کند

رئیس دانشکده اقتصاد دانشگاه امام صادق(ع) گفت: نقدینگی باید در جهت تأمین مالی فضاهای جدید و فضاهای فعلی تولید مورد استفاده قرار گیرد و اگر تسهیل‌گری‌ و بازدهی لازم در حوزه کسب و کار ایجاد شود، نقدینگی به این سمت جذب می‌شود.

جلسه هفتگی هیأت میثاق با شهدا برگزار می‌شود

جلسه هفتگی هیأت میثاق با شهدا برگزار می‌شود

جلسه این هفته هیأت میثاق با شهدای بسیج دانشجویی دانشگاه امام صادق(ع) روز سه‌شنبه 12تیر به یاد جاوید الاثر احمد متوسلیان در دانشگاه امام صادق(ع) برگزار می‌شود

یادداشت دکتر همایون عضو هیات امنای دانشگاه امام صادق (ع) در تجلیل از دکتر حسن بشیر

یادداشت دکتر همایون عضو هیات امنای دانشگاه امام صادق (ع) در تجلیل از دکتر حسن بشیر

دکتر محمدهادی همایون، عضو هیئت امنای دانشگاه امام صادق (ع) و رئیس دانشکده معارف اسلامی، فرهنگ و ارتباطات: دکتر حسن بشیر دارای سوابق علمی و اجرایی در عرصه‌های گوناگون است.

ویژه برنامه سوگواری هتک حرمت قبور ائمه بقیع برگزار شد

ویژه برنامه سوگواری هتک حرمت قبور ائمه بقیع برگزار شد

ویژه‌برنامه بزرگداشت هتک حرمت قبور ائمه بقیع در مسجد دانشگاه امام صادق (ع) شامگاه پنجم تیرماه و بعد از اقامه نماز مغرب و عشاء برگزار شد.

پخش زنده مسابقات فوتبال جام جهانی ۲۰۱۸

پخش زنده مسابقات فوتبال جام جهانی ۲۰۱۸

برای دانشجویان دانشگاه امام صادق(ع) امکان مشاهده مرحله گروهی مسابقات فوتبال جام جهانی ۲۰۱۸ در اتاق فرهنگی اقامتگاه دانشجویی شماره یک به صورت زنده فراهم شد.

بازدید از دانشگاه‌ها و مراکز معتبر علمی کشور مالزی | ۲۵ لغایت ۳۱ تیرماه ۱۳۹۷

بازدید از دانشگاه‌ها و مراکز معتبر علمی کشور مالزی | ۲۵ لغایت ۳۱ تیرماه ۱۳۹۷

برنامه بازدید از دانشگاه‌ها و مراکز معتبر علمی کشور مالزی، ۲۵ لغایت ۳۱ تیرماه ۱۳۹۷ به تلاش انجمن علمی‌دانشجویی زبان‌های خارجی و بخش زبان‌های خارجی دانشگاه امام صادق علیه‌السلام برگزار می‌شود.

کاربردی‌سازی مطالعات قرآنی باید منجر به حل مسائل جامعه شود

کاربردی‌سازی مطالعات قرآنی باید منجر به حل مسائل جامعه شود

عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق(ع) با طرح اینکه اقداماتی که برای کاربردی‌سازی علوم قرآنی انجام شده است کافی نیست، گفت: مهم‌ترین معنای کاربردی‌سازی مطالعات قرآنی حل مسائل جامعه است.