| جمعه ۲۷ دی ۱۳۹۸ الجمعة ۲۲ جمادى الأولى ۱۴۴۱ Friday 17 January 2020
نسبت عقلانیت و انقلاب در اندیشه شیعه/ انقلابی که مقابل ظلم می‌ایستد، انقلاب عقلانی است
  • 1397/02/02 11:09
  • 3885
جلال درخشه تشریح کرد:

نسبت عقلانیت و انقلاب در اندیشه شیعه/ انقلابی که مقابل ظلم می‌ایستد، انقلاب عقلانی است

عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق(ع) در نشست «کارکرد نظریه عقلانیت سیاسی در انقلاب اسلامی ایران» با اشاره به اینکه نسبت عقلانیت و انقلاب در اندیشه شیعه پشتواره محکمی دارد، گفت: انقلابی که مقابل ظلم می‌ایستد، انقلاب عقلانی است.
به گزارش خبرنگار دانشجویی و فرهنگی به نقل از ایکنا؛ دهمین نشست از سلسله نشست‌های تخصصی «همایش ملی انقلاب اسلامی در منظومه فکری امام خمینی (ره)، از نظریه تا عمل» با عنوان «کارکرد نظریه عقلانیت سیاسی در انقلاب اسلامی ایران؛ مبتنی بر اندیشه و عمل حکومتی امام خمینی (ره)» به همت پژوهشکده امام خمینی (ره) و انقلاب اسلامی و با همکاری مرکز فرهنگی دانشجویی امام (ره)، ولایت فقیه و انقلاب اسلامی، امروز سه‌شنبه، ۲۸ فروردین‌ماه جاری و با سخنرانی جلال درخشه، عضو هیئت علمی گروه علوم سیاسی دانشگاه امام صادق (ع) در محل این پژوهشکده برگزار شد.

نسبت عقلانیت و انقلاب در اندیشه شیعه/ انقلابی که مقابل ظلم می‌ایستد، انقلاب عقلانی است

درخشه در این نشست به ارائه مباحثی پیرامون نسبت عقلانیت و انقلاب اسلامی پرداخت و اظهار کرد: در فرهنگ سیاسی شیعه مفهوم انقلاب با جهاد و مقابله با ظلم و استبداد همراه بوده است، آنجا که امیرالمومنین (ع) در تحلیل حکومت خلیفه دوم خطبه می‌خوانند، اساسا بحث حضرت مقابله با خشونت گرایی و استبداد در سازه حکومت است. همچنین در خطبه معروف امیرالمومنین (ع) در ۱۸ ذی‌الحجه، وقتی پیشنهاد حکومت به ایشان دادند، حضرت در این خطبه اصول و آیین سیاسی حکومت خود را مشخص کردند و اصول بنیادی را برای مردم بیان کردند.

وی تاکید کرد: البته این‌طور نبوده که همه جا و در همه روایات تغییرات و تحولات اجتماعی همواره مثبت تلقی شود، در بعضی موارد از آن به عنوان فتنه یاد شده است. در دیدگاه اهل تسنن مفهوم انقلاب جز در دیدگاه برخی اندیشمندان آن جایگاهی ندارد.

عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق (ع) با بیان اینکه مفهوم انقلاب همواره در تاریخ اندیشه سیاسی، چه اندیشه سیاسی غرب و چه اندیشه سیاسی مسلمانان محل مناقشه بوده، تاکید کرد: آن‌هایی که به این مفهوم نگاه منفی داشته‌اند، عمدتا سعی کرده‌اند بحث را مبتنی بر استدلال‌هایی قرار دهند که هم در ادبیات ما وجود دارد و هم در ادبیات غرب دیده می‌شود. امیرالمومنین (ع) در کلام خود شورش‌هایی که محل حیات اجتماع بوده را مورد نقد قرار می‌دهند، پدیده‌هایی که نظام و نظم اجتماعی را مختل می‌کنند مانند کاری که خوارج کردند.

وی ادامه داد: در دیدگاه شیعه مفهوم انقلاب به دلایل مختلفی مورد توجه جدی بوده، یک دلیل آنکه وضعیتی که شیعیان در طول تاریخ با آن روبرو بودند و دلیل دیگر حجم عظیم روایات معصومین (ع) در باب جهاد و مبارزه با ظلم و استبداد بوده است.

درخشه افزود: جایگاه حضرت امام (ره) در میان متفکران، خاص و مهم بود، ایشان معماری حکومتی را عهده‌دار بود که تئوری‌های لازم آن را ذیل فقه مطرح کردند و در این زمینه صاحب نظریه بودند و برای تمهید مقدمات انقلاب تئوری خود را بیان کردند.

وی با طرح این پرسش که نسبت میان این نوع تحول اجتماعی که نظم سیاسی و اجتماعی را کنار می‌گذارد با مقوله عقلانیت چیست؟ گفت: این سوال بعد از انقلاب نمود بیشتری داشت و تحرکات در اغلب موارد مصادف با رادیکالیزم سیاسی و تندروی بود. اما آیا اسلام و امام (ره) به عنوان نماینده فقهی، فلسفی و فکری این تحول موافق این تندروی‌ها در جا‌هایی بوده است یا خیر؟ قاعدتا این بحث با عقلانیت مطرح است.

عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق (ع) با تشریح مفهوم عقلانیت در دنیای امروز، افزود: تعاریف متعددی از عقل شده است؛ یک تعریف این است که عقلانیت معیاری از جهان مدرن است، اما به معنای عقلانیت ابزاری است که جای خدا را می‌گیرد و معیار خوب و بد در جامعه می‌شود و این‌ها تعیین کننده ارزش‌ها و اخلاق می‌شوند.

وی با تاکید بر اینکه جامعه بدون داشتن معیار‌های خوب بودن و بد بودن بقا ندارد، گفت: بقا با امنیت همراه است، ارزش‌های اخلاقی شیرازه جامعه را تشکیل می‌دهد. اگر نگاه فرایندی به این بحث داشته باشیم می‌بینیم که در غرب از عقل فلسفی به ضدیت با عقل و به عقل منهای وحی رسیدند. در یونان که عقل متدیک مفهوم قابل قبولی بود رسیدند به جایی که مسیحیت توسعه یافت و همراهی عقل با وحی را نپذیرفتند، پس از این‌ها بود که مناظره فق‌ها با فلاسفه شکل گرفت.

درخشه گفت: وقتی می‌گوییم عقلانیت، منظور ما چیست؟ شاخصه‌های آن وقتی مشخص شد عملکرد انقلاب اسلامی بر اساس این شاخصه‌ها توضیح داده می‌شود.

وی در این‌باره افزود: عقلانیت یک جا خرسندی این جهانی انسان را در ذیل سعادت توضیح می‌دهد و منفعت فردی را مقدم بر هر چیز می‌داند و می‌گوید اخلاق آن چیزی است که نفع من را تامین کند یا لذت‌گرایان که عقل را در ذیل لذت تعریف کرده‌اند. در این مقوله بحث مصلحت‌جویی هم قابل طرح است. اینکه مصلحت چیست و مصلحت فردی یا اجتماعی کدام یک اهمیت دارد؟ مصلحت فردی در این تعریف عقلانیت جای دارد.

درخشه با بیان اینکه در بحث عقلانیت همه این موارد حتی مفهوم عقل دینی که جزء مبانی فقهی ما است، می‌تواند دخالت داشته باشد، ادامه داد: دولت همواره خود را نماینده مصلحت عمومی و اجتماعی می‌داند، جایگاه مصلحت عمومی را باید مشخص کرد و مبنای آن را هم باید توضیح داد.

این استاد دانشگاه با بیان اینکه دو نوع سیاست؛ واقع‌گرایانه و آرمان‌گرایانه داریم، تصریح کرد: جمهوری اسلامی تابع سیاست آرمان گرایانه است و مفهوم مصلحت مسئله‌ای برای سنجش سیاست است، مصلحت می‌تواند زیرساخت عقلی داشته باشد که اینجا مصلحت شخصی نیست و اجتماعی است و یکی از مهمترین کار‌هایی که حضرت امام (ره) انجام دادند توسعه بحث مصلحت در جامعه بوده است.

وی با تاکید بر اینکه هدف انقلاب اسلامی، بهینه سازی و رسیدن به جامعه طیبه است، گفت: آن‌ها که مخالف انقلاب اسلامی هستند می‌گویند «انقلاب ذاتا افراطی‌گری» است و این بحثی است که در تاریخ اندیشه سیاسی استمرار دارد. انقلاب اسلامی مقابل استبداد می‌ایستد و آنجا که مقابل ظلم و استبداد می‌ایستد دقیقا عقلانی است و ملازم و همپا با عقلانیت است. ظلم و استبداد مقوله‌ای است که مورد اشمئزاز نوع بشر است. عقلانیت مد نظر انقلاب اسلامی ذیل وحی تبیین می‌شود، بنیان این انقلاب، ضد ظلم و ضد استبداد بوده و می‌خواسته شریعت دین را در جامعه جاری کند.

عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق (ع) با بیان اینکه منظور از عقل اصول عقلانی است، ادامه داد: اصول عقلانی شامل مستقلات عقلیه و ملازمات عقلیه است. مستقلات عقلانی به این معنا است که اصول عقلانی فارغ از نوع دین و آیین پذیرفته می‌شود، خوبی خوب است، ظلم بد است، اساسا ظلم ضد عقل است و نوع بشر آن را نمی‌پذیرد و مخصوص شهروند مسلمان هم نیست، بی‌خدا و با خدا گرایش عادلانه دارند.

وی افزود: بعضی چیز‌ها وجود دارد که عقل بدون واسطه به آن نمی‌رسد، اگر انقلابی مقابل ظلم بایستد انقلاب عقلانی است، نه تنها عقلانی است بلکه وظیفه‌ای است که انسان در خود احساس می‌کند و دین هم این مستقلات عقلی را تایید می‌کند.

درخشه گفت: انقلاب اسلامی ایران اساسا ذاتی مبتنی بر مبانی مذهبی داشته و این نسبت چه در ذیل عقل و چه وحی توضیح داده شود، مستقیم است، این نسبت هم در اندیشه‌های امام (ره) و هم در اندیشه‌های مقام معظم رهبری قابل مشاهده است. کارکرد انقلاب اسلامی ایران در بدو امر تغییر نظام سیاسی فعلی به یک نظام سیاسی دینی بود، انقلاب اسلامی در پی ایجاد جامعه طیبه‌ای بوده که ویژگی‌های انسانی و دینی جایگزین مفاهیم پیش شود و این مردم بودند که به تغییر سیستم دست زدند.

وی افزود: تمام انقلاب‌های بزرگ دنیا را زیر و رو کردم، هیچ انقلابی در این سطح سعی نکرده خود را در قالب نهاد‌های قانونی توضیح و توسعه دهد، امام (ره) بلافاصله پس از انقلاب رفراندوم برگزار می‌کنند، در حالی که تمام انقلاب‌های دنیا از آغاز تا انتها همیشه با حالت اضطراری اداره شدند، انقلاب اسلامی ایران از این حیث که توانست خود را اثبات کند استثنا است و کار ویژ‌ه‌های انقلاب اسلامی در ذیل قانون نهادینه شد.

عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق(ع) با بیان اینکه برخی این پرسش را مطرح می‌کنند که چرا استمرار جنگ، چرا مذاکره نکنیم؟، گفت: در مقابل هجوم یک کشور به یک سرزمین و کشور دیگر می‌توانیم توضیح دیگری غیر از دفاع که عقلانی هم باشد ارائه دهیم؟ وظیفه عقلی این است که دفاع کنیم. انقلاب اسلامی با همین تفسیر برای حفظ هویت خود مقابل تجاوزگران می‌ایستد، این را هم دین به ما نمی‌گوید، دین به تبع امری عقلی جهاد و دفاع را تایید می‌کند.
مشاهده مطلب
نظر شما
  • 0
  • 0
  • 0
  •  
  •  
برگزاری سومین دوره انتخابات شورای مدیریت انجمن‌های علمی دانشجویی دانشگاه امام صادق علیه‌السلام

برگزاری سومین دوره انتخابات شورای مدیریت انجمن‌های علمی دانشجویی دانشگاه امام صادق علیه‌السلام

نمایندگان دانشجویان ساکن اقامتگاه‌ها مشخص شدند

با اعلام نتایج انتخابات؛

نمایندگان دانشجویان ساکن اقامتگاه‌ها مشخص شدند

اطلاعیه اداره امور دانشجویی درخصوص لباس‌های جامانده در اتوشویی

اطلاعیه اداره امور دانشجویی درخصوص لباس‌های جامانده در اتوشویی

ممنوعیت اسکان افرادی غیر از ساکنین اتاق‌ها

اطلاعیه مهم سرپرستی اقامتگاه؛

ممنوعیت اسکان افرادی غیر از ساکنین اتاق‌ها

برگزاری سومین دوره انتخابات شورای مدیریت انجمن‌های علمی دانشجویی دانشگاه امام صادق علیه‌السلام

برگزاری سومین دوره انتخابات شورای مدیریت انجمن‌های علمی دانشجویی دانشگاه امام صادق علیه‌السلام

سومین دوره انتخابات شورای مدیریت انجمن‌های علمی دانشجویی دانشگاه امام صادق علیه‌السلام برگزار می‌شود.

نمایندگان دانشجویان ساکن اقامتگاه‌ها مشخص شدند

نمایندگان دانشجویان ساکن اقامتگاه‌ها مشخص شدند

نتایج تفصیلی آرای انتخابات نمایندگان بلوک‌ها به تفکیک بلوک‌های اقامتگاه شماره یک و اقامتگاه شماره دو (بلوک 9 سابق) منتشر شد.

نام‌گذاری ساختمان اداره کل دانشجویی و فرهنگی دانشگاه به نام شهید سپهبد حاج قاسم سلیمانی

نام‌گذاری ساختمان اداره کل دانشجویی و فرهنگی دانشگاه به نام شهید سپهبد حاج قاسم سلیمانی

عصر دیروز و همزمان با شام غریبان شهدای مقاومت، با حضور رئیس و مسئولان دانشگاه امام صادق علیه السلام ساختمان اداره کل دانشجویی و فرهنگی این دانشگاه به نام سپهبد شهید حاج قاسم سلیمانی نامگذاری شد.

پیام تسلیت معاونت دانشجویی و فرهنگی به مناسبت درگذشت سجاد رحیمی

پیام تسلیت معاونت دانشجویی و فرهنگی به مناسبت درگذشت سجاد رحیمی

معاونت دانشجویی و فرهنگی دانشگاه امام صادق علیه‌السلام در پی درگذشت دانشجوی رشته معارف اسلامی و حقوق ورودی98 جناب آقای سجاد رحیمی پیام تسلیتی صادر کرد.

آغاز ثبت‌نام انتخابات نمایندگان دانشجویان ورودی98 ساکن اقامتگاه‌ها / مهلت نام‌نویسی تا 13دی

آغاز ثبت‌نام انتخابات نمایندگان دانشجویان ورودی98 ساکن اقامتگاه‌ها / مهلت نام‌نویسی تا 13دی

اداره امور دانشجویی با صدور اطلاعیه‌ای از آغاز ثبت‌نام انتخابات نمایندگان دانشجویان ورودی98 ساکن اقامتگاه‌ها خبر داد.

اطلاعیه/ افتتاح حساب و تکمیل پرونده در بانک قرض الحسنه مهر ایران برای متقاضیان تأیید شده از سوی صندوق رفاه

اطلاعیه/ افتتاح حساب و تکمیل پرونده در بانک قرض الحسنه مهر ایران برای متقاضیان تأیید شده از سوی صندوق رفاه

اداره امور دانشجویی در خصوص افتتاح حساب و تکمیل پرونده در بانک قرض الحسنه مهر ایران برای متقاضیان تأیید شده از سوی صندوق رفاه اطلاعیه‌ای منتشر نمود.

آخرین مهلت تشکیل پرونده و درخواست وام صندوق رفاه

آخرین مهلت تشکیل پرونده و درخواست وام صندوق رفاه

اداره امور دانشجویی در اطلاعیه شماره 4 از تمدید مهلت تشکیل پرونده و درخواست وام صندوق رفاه خبر داد.

آغاز ثبت‌نام دوره سه‌ماهه جدید اختصاص پارکینگ برای ساکنین اقامتگاه متأهلی / مهلت نام‌نویسی تا 26آذرماه +شیوه‌نامه

آغاز ثبت‌نام دوره سه‌ماهه جدید اختصاص پارکینگ برای ساکنین اقامتگاه متأهلی / مهلت نام‌نویسی تا 26آذرماه +شیوه‌نامه

سرپرستی اقامتگاه متأهلی با انتشار شیوه‌نامه اختصاص پارکینگ از آغاز ثبت‌نام برای اختصاص پارکینگ‌های اقامتگاه متأهلی به متقاضیان خبر داد.

اطلاعیه اداره امور دانشجویی درخصوص لباس‌های جامانده در اتوشویی

اطلاعیه اداره امور دانشجویی درخصوص لباس‌های جامانده در اتوشویی

اداره امور دانشجویی درخصوص لباس‌های جامانده در اتوشویی اطلاعیه‌ای منتشر کرد.

مراسم رونمایی از ویراست جدید کتاب

مراسم رونمایی از ویراست جدید کتاب "ترجمه و تفسیر نهج البلاغه" به همراه معرفی ابعاد شخصیتی علامه محمدتقی جعفری برگزار شد

مراسم رونمایی از ویراست جدید کتاب "ترجمه و تفسیر نهج البلاغه" به همراه معرفی ابعاد شخصیتی علامه محمدتقی جعفری استاد فقید دانشگاه امام صادق علیه السلام، شامگاه دوشنبه با حضور جمع کثیری از اساتید، دانشجویان دانشگاه امام صادق علیه السلام و اقشار مختلف مردم در تالار آیت الله مهدوی کنی قدس سره این دانشگاه برگزار شد.

مروری بر شخصیت شهید محراب آیت‌الله دستغیب

مروری بر شخصیت شهید محراب آیت‌الله دستغیب

20 آذر سالروز شهادت شهید محراب، آیت‌الله عبدالحسین دستغیب است که در سال 1360 هنگام رفتن به نماز جمعه شیراز به شهادت رسید.

ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﺟﺸﻨﻮاره ﻣﻠﯽ ﻧﺸﺮ دانشگاهی برگزار می‌شود

ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﺟﺸﻨﻮاره ﻣﻠﯽ ﻧﺸﺮ دانشگاهی برگزار می‌شود

اﻧﺠﻤﻦ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻧﺎﺷﺮان ﮐﺘﺎب داﻧﺸﮕﺎﻫﯽ ﻫﻤﺰﻣﺎن ﺑﺎ اراﺋﮥ دﺳﺘﺎوردﻫﺎی ﭘﮋوﻫﺸﯽ داﻧﺸﮕﺎهﻫﺎ و ﻣﺮاﮐﺰ آﻣﻮزﺷﯽ و ﭘﮋوﻫﺸﯽ ﮐﺸﻮر، «ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﺟﺸﻨﻮاره ﻣﻠﯽ ﻧﺸﺮ دانشگاهی» را ﺑﺎ ﺷﻌﺎر «ﮐﺘﺎب، داﻧﺸﮕﺎه، ﺗﻮﺳﻌﻪ» در ﻫﻔﺘﮥ ﭘﮋوﻫﺶ ﻃﯽ روزﻫﺎی 26 ﺗﺎ 29 آذر 1398 در ﻣﮑﺎن داﺋﻤﯽ ﻧﻤﺎﯾﺸﮕﺎهﻫﺎی ﺑﯿﻦاﻟﻤﻠﻠﯽ ﺗﻬﺮان ﺑﺮﮔﺰار ﻣﯽﮐﻨﺪ.

درخشش هاپکیدوکاران دانشگاه امام صادق علیه‌السلام در مسابقات کشوری با کسب یک مدال طلا و دو نقره

درخشش هاپکیدوکاران دانشگاه امام صادق علیه‌السلام در مسابقات کشوری با کسب یک مدال طلا و دو نقره

گروه دوک مو هاپکیدو از دانشگاه امام صادق علیه‌السلام زیر نظر استاد نعمتی یک مدال طلا و دو مدال نقره را در قسمت مبارزه مسابقات کشوری کسب کرد.

اولین اردوی زیارتی مشهداردهال به همراه شرکت در مراسم قالیشویان برگزار شد

اولین اردوی زیارتی مشهداردهال به همراه شرکت در مراسم قالیشویان برگزار شد

توسط مجمع کاشان و با همکاری اداره امور فرهنگی، اولین اردوی زیارتی مشهداردهال به همراه شرکت در مراسم قالیشویان در روز جمعه ۱۲ مهرماه برگزار شد.

آیین آغاز سال تحصیلی دانشگاه امام صادق علیه السلام برگزار شد

آیین آغاز سال تحصیلی دانشگاه امام صادق علیه السلام برگزار شد

آیین آغاز سال تحصیلی دانشگاه امام صادق علیه السلام صبح روز گذشته دوشنبه هشتم مهرماه با حضور دکتر ستاری معاون علمی و فناوری رئیس جمهور، رئیس و اعضای هیأت علمی و دانشجویان دانشگاه امام صادق علیه‌السلام برگزار شد.

مراسم تودیع و معارفه سرپرست اقامتگاه متأهلی برگزار شد

مراسم تودیع و معارفه سرپرست اقامتگاه متأهلی برگزار شد

مراسم تودیع آقای یوسف باقری سرپرست اقامتگاه متاهلی و آقای پیمان شاهی از همکاران محترم اقامتگاه متاهلی و معارفه آقای خیر الله سهرابی به عنوان سرپرست جدید اقامتگاه متاهلی با حضور مسئولین معاونت دانشجویی و فرهنگی و خانواده‌‌های ساکن در اقامتگاه متاهلی در محل نمازخانه اقامتگاه متاهلی برگزار شد.

برگزاری ویژه برنامه گرامیداشت روز مباهله

برگزاری ویژه برنامه گرامیداشت روز مباهله

در شب دوشنبه 4 شهریور مصادف با 25 ذی الحجه به مناسبت گرامیداشت روز مباهله و روز خانواده جهت تکریم خانواده های ساکن در اقامتگاه متاهلی مراسمی از سوی معاونت دانشجویی و فرهنگی در مسجد دانشگاه برگزار گردید.

صعود به دومین قله مرتفع کشور توسط گروه کوهنوردی دانشگاه امام صادق علیه‌السلام

صعود به دومین قله مرتفع کشور توسط گروه کوهنوردی دانشگاه امام صادق علیه‌السلام

گروه کوهنوردی دانشگاه امام صادق علیه‌السلام موفق به صعود به دومین قله مرتفع کشور قله 4850 متری علم کوه شد.

اطلاعیه / جذب نیروی امریه سربازی در وزارت ارتباطات

اطلاعیه / جذب نیروی امریه سربازی در وزارت ارتباطات

وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات در نظر دارد به منظور توسعه منابع انسانی و جذب متخصصان کارآمد، از میان فارغ‌التحصیلان مقطع دکتری و کارشناسی ارشد رشته‌های حقوق، اقتصاد، علوم اجتماعی، مخابرات،‌کامپیوتر، فناوری اطلاعات، امنیت فضای سایبری، مهندسی برق و بیوانفورماتیک در سطح تهران و شهرستان‌ها به صورت بومی جهت امریه خدمت سربازی برای انجام فعالیت های مربوط دعوت به همکاری نماید.

برگزیدگان هجدهمین جشنواره ملی پایان نامه های برتر دانشجویان مشخص شدند

برگزیدگان هجدهمین جشنواره ملی پایان نامه های برتر دانشجویان مشخص شدند

اداره کل فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، اسامی یازده برگزیده هجدهمین جشنواره ملی پایان نامه های برتر دانشجویان کشور را اعلام کرد